РОССИЯДӘ ХАЛЫК САНЫН АЛУ БАШЛАНДЫ

1 октябрьдә Бөтенроссия халык санын алу башланды. Әлегә илнең ерак һәм кыен булган районнарында гына. Владивостокта узган матбугат конференциясендә катнашучылар кайсы торак пунктларда беренче исәпкә алучылар барлыкка киләчәк, алар ничек булачак, кем цифрлы волонтерлар — бу һәм башка нәрсәләр турында сөйләде. 

Ил тарихында беренче санлы сан алу 1 октябрьдә башланды.  Аның төп – Бөтенроссия этабы стартына нәкъ ярты ел кала, Россиянең авыр үтеп керә алырлык территорияләрендә яшәүче ярты миллионга кадәр кеше исәпләнәчәк. Һәм инде бер елдан ил халкының төгәл саны билгеле булачак. 1 октябрьдә Владивостокта узган «Бөтенроссия халык санын алу: Цифрлы чор өндәмәләре һәм мөмкинлекләре» матбугат конференциясе барышында Росстат вәкилләре яңа цифрлы форматның үзенчәлекләре һәм өстенлекләре, шулай ук статистика алдында заманча технологияләр ачучы мөмкинлекләр турында сөйләделәр.

Россиядә беренче цифрлы халык санын алу Тыва Республикасында (Бай-тайга районы), Томск өлкәсендә (Александровка, Кривошеин һәм Тегүлдер районнары) һәм Ямал-Ненец автономияле округында (Шурышкар районы) һәркем ала алырлык аерым территорияләрдән башлана. Беренче исәпкә алучылар 1 октябрьдә нәкъ менә шунда күрсәтелгән. 

2020 елның 1 октябреннән 2021 елның 30 июненә кадәр илнең 26 төбәгеннән — Ерак Төньяктан, Себердән, Ерак Көнчыгыштан ерак һәм ерак районнарда 2600 торак пунктны исәпкә алу планлаштырыла. Нәкъ менә шунда, экстремаль шартларда, алда торган халык санын алуның яңа цифрлы технологияләре эшләнәчәк. Барыннан да элек-электрон планшетларга мәгълүматлар җыю. 

"Исәпкә алучылар респондентларның сүзләренә караганда, электрон исәпкә алу кәгазьләрен тутырачак, кәгазьләр экстремаль һава торышы һәм электрон техника өчен резерв сыйфатында гына калачак. Хәер, планшетлар 30 градуска да түзәргә тиеш. Җайланмаларда шулай ук сан алучы маршрутлы цифрлы карталар да күрсәтеләчәк», — дип сөйләде Росстат җитәкчесе урынбасары Павел Смелов. 

Аның сүзләренә караганда, планшетларны куллану мәгълүматларны электрон исәпкә алу кәгазьләренә 1,5–2 тапкыр тизрәк кертергә мөмкинлек бирәчәк. 

Матбугат конференциясе кысаларында беренче тапкыр киң аудиториягә исәпкә алучыларның киемнәре күрсәтелде, ул үз эченә «Бөтенроссия халык санын алу 2020» дигән ак язулы кызыл-зәңгәр төстәге брендлы шарф һәм яктылыкны кире кайтаручы полосалар һәм исәпкә алу логотибы булган Зәңгәр жилетны алды. 

"Исәпкә алучы үзе белән күкрәк билгесе дә, паспорт та булачак. Зур портфель урынына хәзер исәпкә алучының юка пөхтә сумкасы булачак, анда планшет, югары сыешлы запас аккумулятор һәм ручка салынган берничә бит урнаштырылачак», — дип аңлатты Росстат җитәкчесе урынбасары.

Халык санын алуда бары тик исәпкә алучы ярдәмендә генә катнаша ала. Илебездә яшәүчеләр киләсе елның 1 апреленнән 25 апреленә кадәр генә дәүләт хезмәтләре турында электрон исәпкә алу кәгазен мөстәкыйль рәвештә тутыра алачак.

«Мөстәкыйль интернет-исәпкә алу өчен без апрель ае буе түгел, ә 25 көн вакыт бирдек. Иң мөһиме-барысын да колачлау», — дип аңлатты Павел Смелов. 

Шул ук вакытта Росстат интернет аша җанисәптә мөстәкыйль катнашу өлешендә яшь әниләргә аерым өметләр баглый.

«Без "Дәүләт хезмәтләре" порталында кешеләрнең активлыгын анализладык һәм әлеге мәйданчыкка ихтыяҗ булачак дигән нәтиҗәгә килдек. Хәзер порталда 100 млн. нан артык кеше теркәлгән, ә соңгы вакытта кулланучылар саны күп тапкырга арткан. Без халык санын алуның иң актив аудиториясе-үз балаларының киләчәге турында кайгыртучы яшь аналар-Президент түләүләр турында игълан иткәч, порталда гариза яза башладык. Хатын-кызлар Дәүләт хезмәтләрендә мөстәкыйль халык санын алу белән дә кызыксынырлар дип ышанабыз", - дип билгеләп үтте Росстат башлыгы урынбасары.

Цифрлы инновацияләр Росстат тарафыннан мәгълүматлар җыю процессына гына түгел, ә халык санын алуга әзерлек эшенә дә кертелә. 

«Бездә инде Эчке портал белән заманча BI-платформа эшли - бу халык санын алуның ситуацион үзәге, анда без һәр субъект һәм район буенча әзерлек этапларын күзәтәбез. Шул ук платформага алга таба халык санын алу нәтиҗәләре дә йөкләнәчәк. Теләге булган һәр кеше системага кереп, запрос ясый һәм күрсәтмә график рәвештә тиз арада җавап ала алачак. Шулай итеп, без элеккеге томнардан һәм таблицалардан баш тартабыз һәм интерактив санлы мәгълүматка күчәбез», — дип билгеләп үтте Павел Смелов. 

Росстат партнерлары да үз карарларын тәкъдим итә. Шулай итеп, Саклык банкы, халык санын алу нәтиҗәләрен ясаганда, контроль исәп-хисапларда куллану өчен, административ һәм башка чыганаклардан алынган төбәк халкы турындагы мәгълүматларны берләштерү инициативасы белән чыкты. Саклык банкының дәүләт секторының клиентлар белән тәэмин итү идарәсе башлыгы — идарәче директор Владимир Маринов сүзләренә караганда, мондый проект халык санын алу кысаларында, аерым алганда, Ерак Көнчыгышта планлаштырыла.

«Росстат белән безне күптәнге продуктив хезмәттәшлек бәйли, һәм без Бөтенроссия халык санын алу партнеры булуыбызга бик шат. Бу проект бөтен ил өчен зур әһәмияткә ия һәм алга таба үсеш өчен база булып тора. Апрель аенда без үзара хезмәттәшлек турында килешү төзедек һәм цифрлы технологияләр өлкәсендә тупланган тәҗрибә исәпкә алу нәтиҗәләрен эшкәртү һәм анализлау процессын югары дәрәҗәдә оештырырга ярдәм итәр дип өметләнәбез. Тагын без халыкка мәгълүмат бирү буенча уртак чаралар оештырырга планлаштырабыз. Моннан тыш, безнең "Сбербанк страхование" бүлендек компаниясе барлык исәпкә алучыларны бәхетсезлек очракларыннан иминият яклавы белән тәэмин итә», — дип сөйләде Владимир Маринов.

Алда торган халык санын алуның тагын бер мөһим яңалыгы - санлы волонтерлар эше. Аларның функциясе нидә булачак, дип сөйләде Ерак Көнчыгыш федераль университеты студенты Анна Ярош.

"Цифрлы волонтер булып мин яз көне, бездә дистанцион белем бирү башланганда эшли башладым. Эш укытучыларның онлайн-форматта укуга күчәргә ни дәрәҗәдә әзер булулары турында мәгълүмат җыюдан гыйбарәт иде. Аннан соң "кайнар линия" оештырылды, анда волонтерлар укытучыларга, кайвакыт студентларга да консультацияләр бирде. Аларга дистанцион укыту платформасыннан ничек файдаланырга кирәклеген ачыкларга булыштылар. Сан алу өчен цифрлы волонтерлар да кирәк, чөнки күп кенә кешеләр техниканы һәм сайтларда эшләүне бик яхшы белми. Аларның теркәлү, формаларны тутыру белән бәйле күп кенә сораулар туарга мөмкин. Шуңа күрә барлык сорауларга тыныч һәм дустанә җавап бирүче һәм барысын да хәл итәргә булышучы кешеләр кирәк. Студентлар арасында мондый кешеләр аз түгел", - дип саный Анна Ярош.

Чара нәтиҗәләре буенча почта маркасын һәм Бөтенроссия халык санын алу конвертын тантаналы рәвештә сату булды. Владивостокта эш программасын " мәгълүматларны демократлаштыру. Халыкның статистик грамоталылыгы һәм халык санын алу мәгълүматларыннан файдалануда үз-үзеңә хезмәт күрсәтүне популярлаштыру»темасына "түгәрәк өстәл" үткәрелде.

Менделеевск районында исәпкә алучы булырга теләүчеләр Дәүләт статистикасы бүлегенә (Фомин ур., 19 йорт) мөрәҗәгать итә алалар.

Бөтенроссия халык санын алу 2021 елның 1 апреленнән 30 апреленә кадәр цифрлы технологияләр кулланып узачак. Халык санын алуның төп яңалыгы-Россия халкы тарафыннан дәүләт хезмәтләре порталында электрон исәпкә алу кәгазен мөстәкыйль тутыру мөмкинлеге. Gosuslugi.ru 1. торак биналарны карап чыкканда исәпкә алучылар махсус программа белән тәэмин ителгән планшетлардан файдаланачак. Шулай ук исәпкә алу участокларында, шул исәптән «Минем документлар»дәүләт һәм муниципаль хезмәтләр күрсәтүнең күпфункцияле үзәкләре биналарында да исәпкә алырга мөмкин булачак.