Роспотребнадзор: Карбыз һәм кавын сайлау буенча тәкъдимнәр турында
Автомобиль юллары буйларында, җиһазландырылмаган сәүдә урыннарында Бахча сату тыелган, чөнки мондый урыннарда тиешле санитар экспертиза узмаган карбыз һәм кавын сатыла, моннан тыш, арбузлар автомобильләрнең чыгарылган газларындагы авыр металлларны да үз эченә ала.
Шушы культураларының сыйфатын һәм куркынычсызлыгын раслый торган документларның (сертификат яки ярашлылык турында декларация, карбыз үстергән оешма тарафыннан бирелгән сыйфат турында таныклык) тулы пакеты булырга тиеш; сатучының эш урынында карбыз сатучы юридик зат турында мәгълүмат, эш вакыты, үлчәме, бәхет культураларын сату товарның исеме һәм аның бәясе турында белешмәләр булырга тиеш.
Кулланучы сатучыдан продукциягә документлар таләп итәргә хокуклы. Ваклап сату челтәрләре оешмалары сатучылары (хуҗалары) барлык гомуми гигиена таләпләрен үтәргә тиеш: сәүдә оешмасын һәм янәшәдәге территорияне чисталыкта тоту, чүп-чар һәм азык-төлек калдыкларын вакытында чыгару. Сатучыларның шәхси медицина кенәгәләре булырга, билгеләнгән тәртиптә медицина тикшерүләрен һәм гигиеник әзерлекне үтәргә, чиста санитар киемдә эшләргә, шәхси гигиена кагыйдәләрен үтәргә тиеш.
Кагыйдә буенча, сәүдә урыны коймаланып, элмә астында булырга тиеш, арбузлар тент белән капланырга, махсус стеллажларда сакланырга тиеш, эш көне азагында аларны урамнан алып керергә тиеш. Карбыз кисәкләрен пробага кисү катгый тыела - кисү урынында зарарлы микроорганизмнар бик тиз үрчи.
Яхшы, өлгергән карбыз эре, бөтен капламы бар, кабыгы төсе якты һәм контрастлы, карбыз яткан якты таплар максималь дәрәҗәдә сары, хәтта кызгылт сары булырга тиеш. Карбыз кабык тиресенә җиңел үтеп керсә, һичшиксез, каты ялтыравыклы кабык белән капланачак.
Арбузлар арасында иң эресен дә, иң кечкенәсен дә сайлап алырга кирәкми: бер дәрәҗә өлгергәнлек җиләкләре зурлыгы белән артык аерылмый. Җиләк-җимешне кисәр алдыннан сабынлы җылы су белән юарга онытмагыз, чөнки туфракның бер өлеше, тиредәге тузан, микроорганизмнар, плод эченә эләгеп, бик тиз үрчи, бу эчәк инфекциясенә китерергә мөмкин. Карбыз һәм кавынны суыткычта гына саклагыз. Әгәр сез сатып алган карбызның әче исе булуы ачыкланса, аны ашарга ярамый – анда микробиологик бозу процесслары башланды һәм азык – төлек белән агуланырга була.
Нитратлар булу-булмавын лаборатория ысулы белән генә билгеләргә була, әмма түбәндәге моментларга игътибар итәргә кирәк. «Начар» карбызның йомшак төсе Фиолет төсендәге ачык-кызыл төскә ия; «дөрес булмаган» карбыз өслеге шома, ялтыравыклы.
Карбыз-кыйммәтле продукт, җиңел үзләштерелә торган шикәр (җиләкҗимеш) һәм фолий кислотасы, магний, калий һәм табигый антиоксидант - ликопен кебек микроэлементларга бай. Карбыз-шешләрне төшерә торган бердәнбер сидек кудыру чарасы. Бу сыйфатта бөер, бавыр, йөрәк һәм кан тамырлары авыруларыннан, шулай ук циститтан файдаланыла.
Карбыз кебек үк, кавыннарны да шул ук кагыйдәләр буенча сайлыйлар, әмма зур булмаган аерма да бар. Кавынның капма-каршы ягы койрыктан бераз йомшак булырга тиеш.
Моннан тыш, карбыз һәм кавыннарда клетчатка һәм шикәр бар, аларны кечкенә балаларга һәм ашказаны-эчәк тракты һәм ашказаны асты бизе авыруы булган кешеләргә сак булырга һәм аз микъдарда ашарга кирәк.