Кулланучылар хокукларын яклау һәм кеше иминлеге өлкәсендә күзәтчелек федераль хезмәте:"Грипп, ОРВИ һәм яңа коронавирус йогышын профилактикалау буенча тәкъдимнәр турында»

ГРИППКА ҺӘМ КОРОНАВИРУС ИНФЕКЦИЯСЕНӘ КАРШЫ ПРИВИВКАЛАР ЯСАГЫЗ

Грипп кеше сәламәтлеге өчен иң начар нәтиҗәләргә китерергә мөмкин булган куркыныч һәм авыр авыру. Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматларына караганда, ел саен грипптан 650 меңгә кадәр кеше үлә. 2021 елда ВОЗ гриппка каршы вакциналарның штамм составын үзгәртте. Элек алар популяциядә очрамаган һәм аларга карата иммунитет юк. Тикшеренүләр мәгълүматлары буенча, грипп коронавирус йогышын кичергән кешеләр өчен куркыныч. COVID-19 авырып китүчеләрнең иммун системасы грипп белән очрашуга реакциясе кискен булырга мөмкин.

Грипп COVID-19 (микст-инфекция) белән бергә диагнозны дөрес куюны һәм адекват дәвалауны билгеләүне бик кыенлаштыра. Мондый очракларда вакцинация берьюлы ике инфекция йоктырган очракта иң начар нәтиҗәләрдән котылырга ярдәм итә.

Исегездә тотыгыз, грипп һәм COVID-19 дан саклануның иң яхшы чарасы-вакцинация.

  КУЛЛАРНЫ  САБЫН БЕЛӘН ЕШРАК ЮЫГЫЗ

Өслекләрне  көнкүреш чаралары кулланып юыгыз,дезинфикция ясагыз. 
Кул гигиенасы-грипп һәм коронавирус инфекциясе таралуны профилактикалауның мөһим чарасы. Кулны сабын белән юулар вирусларны бетерә. Кулларны сабын белән юу мөмкинлеге булмаса, антисептиклардан файдаланыгыз.

Төрле учреждениеләрдә, җәмәгать куллану урыннарында, транспортта йөрүдән соң кулларыгызны юыгыз. Өслекләрне (өстәл, ишек ручкалары, урындыклар, гаджетлар һ.б.) чистарту һәм даими дезинфекцияләү вирусларны бетерә.

АРА ЕРАКЛЫГЫН ҺӘМ ЭТИКЕТНЫ САКЛАГЫЗ

Вируслар авыру кешедән сәламәт кешегә һава-тамчы юлы аша (йөткергәндә, ютәлләгәндә) күчә, шуңа күрә авырудан 1,5 метр ераклыкны сакларга кирәк.
Куллар белән битне (бигрәк тә күзләр, борын яки авыз) тотудан сакланыгыз.
Битлек кию инфекция тарату куркынычын киметә 
Ютәл, төчкерү вакытында авыз һәм борынны бер тапкыр кулланыла торган салфеткалар белән капларга, аларны файдаланганнан соң ташларга кирәк.
 Сәфәргә чыгудан тыелып тору һәм күп кеше җыелган урыннарнардан ераграк булу, авыру куркынычын киметергә мөмкин.

СӘЛАМӘТ ЯШӘҮ РӘВЕШЕ АЛЫП БАРЫГЫЗ

Сәламәт яшәү рәвеше организмның инфекциягә каршы торучанлыгын арттыра. Көн режимын саклагыз. Иммун системасы өчен тулы кыйммәтле йокы, аксым, витаминнар һәм минераль матдәләр белән бай азык-төлек продуктларын куллану, физик активлык кирәк.

  СУЛЫШ ОРГАННАРЫН   МЕДИЦИНА БИТЛЕГЕ ЯРДӘМЕНДӘ САКЛАГЫЗ

Профилактиканың башка чаралары арасында битлекләрне йөртү аерым урын алып тора, алар ярдәмендә вирус таралу чикләнә.
Сулыш органнарын яклау өчен медицина битлекләре кулланалар:
- төрле учреждениеләргә, җәмәгать куллану урыннарына, кешеләр туплана торган урыннарга барганда, көчле респиратор вирус инфекцияләре белән авыручылар саны арту чорында җәмәгать транспортында йөргәндә;;
- көчле респиратор вируслы инфекцияләр белән авыручыларны караганда;
- кискен респиратор йогышы билгеләре булган затлар белән аралашканда;
-һава-тамчы юлы белән тапшырыла торган төрле инфекцияләр белән йогу куркынычы булганда.

БИТЛЕКНЕ НИЧЕК ДӨРЕС КИЯРГӘ

Битлекләр төрле конструкциягә ия булырга мөмкин. Алар бер тапкыр кулланыла ала яки күп тапкырлар кулланыла ала. Вакыт-вакыт бер үк битлек кияргә ярамый: бу инфекция куркынычын арттырачак кына. .
Үзен зарарланудан саклау өчен, аны дөрес йөртү бик мөһим:
- битлек җентекләп беркетелергә тиеш.
- битлекне төшерер алдыннан кулларыгызны юыгыз яки аларны дезинфекция чарасы белән эшкәртегез
- битлек өслегенә кагылмагыз, аны салдырганда, әгәр сез аңа кагылсагыз, кулларыгызны сабын белән яхшылап юыгыз яки аларны дезинфекция чарасы белән эшкәртегез.;
- дымлы  битлекне яңа, коры битлеккә алыштырырга кирәк;
- икенче тапкыр кулланган битлекне кулланмагыз;
- кулланылган бер тапкыр кулланыла торган битлекне кичекмәстән калдыкларга ташларга кирәк.

Битлек урынлы, әгәр сез кешеләр җыелган урында, җәмәгать транспортында, шулай ук авыруларны караган вакытта, әмма ул ачык һавада максатка ярашлы түгел.
Урамда булганда саф һава суларга һәм битлекне кияргә кирәкми.
Шуның белән бергә, табиблар бу ялгыз чара авырудан тулысынча яклауны тәэмин итми дип искәртә. Битлек йөртүдән тыш, башка профилактик чараларны да үтәргә кирәк.

ГРИПП, КОРОНАВИРУС ИНФЕКЦИЯСЕ ЯКИ БАШКА ОРВИ БЕЛӘН АВЫРГАН ОЧРАКТА НИШЛӘРГӘ
Өйдә калыгыз һәм кичекмәстән табибка мөрәҗәгать итегез.
Табиб күрсәтмәләренә иярегез, урын-җир режимын саклагыз һәм мөмкин кадәр күбрәк сыеклык эчегез.

ГРИППНЫҢ ЯКИ КОРОНАВИРУС ЙОГЫШЫНЫҢ ТӨП БИЛГЕЛӘРЕ НИНДИ

Тән температурасының күтәрелүе, туңу, баш авырту, хәлсезлек, борын юешләнү, ютәл, авыр сулыш, мускулларда авырту, конъюнктивит булырга мөмкин.
Ашказаны-эчәк авыруларының симптомнары да булырга мөмкин: күңел болгану, косу, диарея, корсакта авырту, шулай ук башка күренешләр.

НИНДИ ӨЗЛЕГҮЛӘР БУЛЫРГА МӨМКИН 
Өзлегүләр арасында вируслы пневмония алда бара. Вируслы пневмония вакытында хәл начарлану тиз темпларда бара, һәм күп кенә пациентларның инде 24 сәгать дәвамында сулыш алу җитәрлек түгел, ул кичекмәстән комплекслы терапияне, шул исәптән еш кына кислород һәм үпкәләрне җилләтүне таләп итә.
Тиз башланган дөрес дәвалау авыруның дәвамлылыгын киметә һәм өзлегүләрнең үсешен туктата.

ГАИЛӘДӘ КЕМДЕР ОРВИ, ГРИПП ЯКИ КОРОНАВИРУС ИНФЕКЦИЯСЕ БЕЛӘН АВЫРСА, НИШЛӘРГӘ
Табибны чакырыгыз.
Авыручыга өйдә аерым бүлмә бирегез. Бу мөмкин түгел икән, авырудан 1,5 метрдан да ким булмаган араны саклагыз.
Авыру һәм якыннар, бигрәк тә балалар, өлкән кешеләр һәм хроник авырулардан интегүче затлар арасында элемтәне минимумга кадәр чикләгез.
Бинаны еш җилләтегез.
Чисталыкны саклагыз, мөмкин кадәр ешрак юыгыз һәм өслекләрне көнкүреш юу чаралары белән дезинфекцияләгез.
  кулларны сабын белән  еш юыгыз
Авыруларны карап, авыз һәм борыннарыгызны  кулъулык белән каплагыз, һәрхәлдә башка саклау чаралары (яулык, шарф һ.б.) белән.
Авыруларны бары тик гаилә әгъзасы гына карарга тиеш. Авыруга аерым савыт-саба бүлеп бирегез, яхшылап юыгыз һәм аны һәр кулланудан соң дезинфекцияләгез. .