Пенсиядән баш тарту турында

«Иминият пенсияләре турында» 2013 елның 28 декабрендәге 400 номерлы Федераль законның 25 статьясындагы 1 өлешенең 5 пункты нигезендә пенсионерның билгеләнгән иминият пенсиясен алудан баш тарткан очракта, пенсия белән тәэмин итүне гамәлгә ашыручы орган тиешле гариза алган айдан соң килүче айның 1нче числосыннан   иминият пенсиясен түләү туктатыла.

400 номерлы Федераль законның 25 статьясындагы 3 өлешенең 3 пункты нигезендә иминият пенсиясен кире кайтару пенсионер тарафыннан иминият пенсиясен түләүне торгызу турында гариза биргәндә, аны пенсия белән тәэмин итүне гамәлгә ашыручы орган тарафыннан пенсионерның тиешле гаризасы алынган айдан соң икенче айның 1 нче числосыннан кире кагылганда башкарыла.

         Иминият пенсиясе кайтарылганда, иминият пенсиясенә хокук яңадан каралмый. Шул ук вакытта әлеге пенсия күләме 400 номерлы Федераль законда каралган тәртиптә яңадан билгеләнә.

Пенсионер теләге буенча иминият пенсиясе яңадан билгеләнергә мөмкин.

Картлык буенча иминият пенсиясен билгеләгәндә пенсия күләме, билгеләнгән иминият пенсиясен, шул исәптән билгеләнгән вакытыннан алда пенсияне алудан баш тартуга бәйле рәвештә картлык буенча иминият пенсиясен түләү туктатылган көннән алып тулы айлар саныннан чыгып билгеләнә торган шәхси пенсия коэффициентын арттыру коэффициентларын исәпкә алып билгеләнә. Моннан тыш, аны алудан баш тартканнан соң, иминият пенсиясе билгеләнгәндә, иминият пенсиясе алу чорында җыелган шәхси пенсия коэффициенты күләме 3 балл белән генә чикләнми. Күрсәтелгән ташламаларны куллану өчен пенсия алудан баш тарту чоры кимендә бер ел булырга тиеш һәм баш тарту чорында башка пенсия түләнмәскә тиеш.

Шулай итеп, иминият пенсиясен алудан баш тарту мөмкинлеге турындагы норма хокук мөнәсәбәтләрендә катнашучыларның хокукый тәртипләренә исәпләнгән, ул вакытта иминият пенсиясен алу чоры бер ел һәм аннан да күбрәк тәшкил итә, чөнки ул пенсия хокукларын арттыру өчен билгеләнгән.

Шуның белән бергә, эшләүче пенсионерның картлык буенча хезмәт пенсиясен алудан һәм аны кабат (пенсия алу вакыты озынлыгына бәйсез рәвештә) билгеләүдән баш тарткан очракта, пенсия күләме бер пенсия коэффициентының актуаль бәясеннән чыгып исәпләнә. Әмма, иминият пенсиясенең төре элеккеге (аның нигезләре үзгәрүгә бәйсез) булып калганга күрә, ә 400 номерлы Федераль законның 26.1 маддәсе, эш туктатылган очракта гына, пенсия коэффициентының актуаль бәясеннән чыгып, шул ук иминият пенсиясен түләүне күздә тота, пенсия әлеге пенсияне түләүне туктату көненә кулланыла торган пенсия коэффициенты бәясеннән чыгып түләнә. Шул ук вакытта пенсияне (ай, бер ел яки аннан да күбрәк) ала алмау чорының дәвамлылыгы әһәмияткә ия түгел, мондый хәлдә пенсияне түләү индексацияне исәпкә алып билгеләнми.

Югарыда бәян ителгәннәрне исәпкә алып, кабат иминият пенсиясе билгеләгәндә (пенсияне бер елдан да кимрәк алуга баш тарткан очракта яки пенсияне билгеләү нигезләре алышынганда, мәсәлән, картлык буенча хезмәт пенсиясенә картлык буенча хезмәт пенсиясенә картлык буенча вакытыннан алда иминият пенсиясе белән һәм киресенчә) шулай ук түбәндәге чикләүләр кулланылаhttps://esia.tatar.ru/admin/fckblank.html - _ftn2:

1) пенсия хокукларын бәяләү максатларында 1 нче һәм 2 нче исемлекләр буенча стажның таләп ителә торган дәвамлылыгы тиешле эш төрләрендәге стаждан һәм (яисә) гомуми хезмәт стажына булган таләпләрдән чыгып билгеләнә:

- пенсия билгеләгәндә һәм (яисә) әлеге нигез буенча пенсия хокукларын билгеләгәндә, беренче тапкыр - аның билгеләнгән датасына яшеннән чыгып;

- пенсия билгеләгәндә һәм (яисә) шушы нигез буенча пенсия хокукларын билгеләгәндә, яңадан - шушы нигез буенча беренчел билгеләнү датасына яше тулганнан чыгып;

2) «Россия Федерациясендә хезмәт пенсияләре турында» 2001 елның 17 декабрендәге 173 номерлы Федераль законның 32 статьясындагы 2 пункты нигезләмәләрен исәпкә алып, ИПКс исәпләп чыгару өчен гомуми нигезләрдә картлык буенча хезмәт пенсиясен түләүнең көтелә торган чоры яңадан 31.12.2014 (Т - 228) торышына карап билгеләнә;

3) ИПКсны исәпләп чыгару өчен картлык буенча вакытыннан алда хезмәт пенсиясе түләүнең көтелә торган чоры картлык буенча пенсия билгеләнгәндә (пенсияне яңадан торгызу) пенсиясенең күтәрелүен исәпкә алып билгеләнә (элеккечә яки башка нигезгә карап) картлык буенча пенсиянең беренчел билгеләнеше датасыннан 60 яшькә кадәр һәм хатын-кызларның 55 яшькә җиткәнчегә кадәр җитмәгән еллар саны арта алмый торган күтәрелүне исәпкә алып билгеләнә. Барлык очракларда арту 2 елдан артык була алмый (Т - 252);

4) иминият кертемнәре:

а)2015 елның 1 гыйнварена  кадәр тулысынча исәпкә алына;

б) 2015 елдан алып 1 гыйнварга кадәр пенсия (кабат билгеләнү) торгызылуга кадәрге чорда елына 3 баллдан да артмый (мәсәлән, пенсияне (яңа билгеләнүне) торгызганда, 2022 елда кертемнәр 2015 елдан 2020 елга кадәр, әмма һәр ел өчен 3 баллдан артмый) исәпкә алына;

в) агымдагы елга кадәрге елда, әгәр пенсияне торгызу (кабат билгеләп кую) 1 августтан яисә соңрак, әмма елына 3 баллдан да артмаса, исәпкә алына. Әгәр пенсияне торгызу (кабат билгеләү) 1 августка кадәр башкарылса, узган ел өчен кертемнәр исәпкә алынмый (бу очракта кертемнәр хезмәт хакын кайтару елның 1 августыннан пенсияне (кабат билгеләнүне) торгызуга кадәр кире кайтару вакытында исәпкә алынырга тиеш);

г) агымдагы елда иминият кертемнәре исәпкә алынмый.

Шуңа бәйле рәвештә, пенсия түләүгә пенсия кире кайтарылган очракта (кабат билгеләнгән) хокукның юклыгын, шәхси пенсия коэффициентының актуаль бәясен исәпкә алып, кире кагу нәтиҗәләрен аңларга кирәк.

[1] - Алга таба - 400 номерлы Федераль закон.

[2] Россия Пенсия фондының Татарстан Республикасы буенча бүлегенең «Пенсия төрен алмаштырганда пенсияне исәпләү турында» ПЕ-16-1-26/1107 номерлы, 2019 елның 28 мартындагы ПЕ-24-25/3271 номерлы «Картлык буенча иминият пенсиясенең күләмен исәпләүнең кайбер үзенчәлекләре турында» ПЕ-24-25/3271 номерлы хатларында бәян ителде.