Татарстан Республикасы территориясендә урманнарның югары янгын куркынычы саклану турында кисәтү

«Татарстан Республикасы Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе» ФДБУ мәгълүматлары буенча 5 августта Татарстан Республикасында куркыныч метеорологик күренешләр көтелми.

2022 елның 5-11 август көннәрендә Татарстан Республикасы территориясендә урыны белән урманнарның югары янгын куркынычы саклана (4 класс).

1. 2022 елның 5 августына Татарстан Республикасы буенча метеорологик хәл фаразы:

Алмашынучан болытлы һава. Явым-төшемсез. Җил төньяк-көнчыгыштан, секундына 4-9 метр тизлектә.

Минималь һава температурасы төнлә +12..+17˚. Көндез максималь һава температурасы +26..+31˚.

Гидрологик хәл

Югары Ослан торак пункты янында  Куйбышев сусаклагычында су дәрәҗәсе 52,84 м (0 см), куркыныч критик күрсәткеч 54,24 м, су алу җайланмалары өчен  иң түбән билге 45,5 м тәшкил итә.

Яр Чаллы шәһәренең Түбән Кама сусаклагычында  су дәрәҗәсе 63,38 м (+1 см), куркыныч критик күрсәткеч 65,9 м, су алу җайланмалары өчен критик түбән билге 61,7 м тәшкил итә.

Түбән Кама ГЭСының түбән өлешендә су дәрәҗәсе 52,65 м (-3 см), куркыныч критик дәрәҗә 58 метр.

2.1. Һәлакәтләрнең табигый чыганаклары (ЧС)

2022 елның августына урман хуҗалыгы федераль агентлыгының һәм “Татарстан Республикасы гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе” ФДБУнең дистанцион мониторингы мәгълүмат системасы мәгълүматлары буенча Татарстан Республикасы территориясендә урманнардан янгын куркынычының 3-4 классы фаразлана:

Уртача (3 класс) урман янгын куркынычы 31 муниципаль берәмлектә: Актаныш, Азнакай, Алексеевск, Әтнә, Әгерҗе, Арча, Баулы, Балтач, Бөгелмә, Югары Ослан, Биектау, Чүпрәле, Алабуга, Яшел Үзән, Кукмара, Лениногорск, Мамадыш, Менделеевск, Мөслим, Минзәлә, Яңа Чишмә, Түбән Кама, Саба, Сарман, Спас, Тукай, Теләче, Чистай, Ютазы муниципаль районнары һәм Казан һәм Яр Чаллы шәһәр округлары.

Авыл хуҗалыгы билгеләнешендәге җирләрдә һәм запас җирләрдә ачык ут кулланылганда куркынычсызлык таләпләре бозылу сәбәпле, табигый янгыннар, үлән һәм чүп-чар яну, термик аномалияләр барлыкка килү, торак йортларга, хуҗалык, бакча, дача корылмаларына, икътисад объектларына, балалар сәламәтләндерү лагерьларына, шулай ук урман фондына күчү ихтималы арта.

2.2. Һәлакәтләрнең табигый-техноген чыганаклары (ЧС)

Аз үлчәмле суднолар, йөк һәм пассажир суднолары эксплуатациясенә бәйле аварияләр барлыкка килү ихтималы бар.

Табигый тирәлектә кешеләрнең ориентирын югалту куркынычы бар, шул исәптән туристлык маршрутларына һәм спелеологик объектларга рөхсәт ителмәгән вакытта.

Һәлакәтләрнең биологик чыганаклары (ЧС)

Су объектларында кешеләр үлеменә бәйле хәлләр килеп чыгу ихтималы бар.

Кыргый һәм йорт хайваннары котыру һәм ящур вирусы белән авыруның бердәнбер очракларын ачыклау планлаштырыла (партояклылар).

COVID-19 инфекциясе белән авыруның яңа очракларын ачыклау ихтималы бар.

Аксубай, Әлки, Әлмәт, Апас, Буа, Зәй, Кайбыч, Лаеш, Нурлат, Питрәч, Балык Бистәсе, Кама Тамагы, Тәтеш, Чирмешән муниципаль районнарында урманнарның янгын куркынычы югары (4 класс).

 5 нче класс урманнарның гадәттән тыш куркынычы: фаразланмый.

Татарстан Республикасы Президентының 2022 елның 26 июлендәге  500 номерлы Указы нигезендә, «Алексеевск муниципаль районы» муниципаль берәмлегенең Биләр авыл җирлегенең аерым территориясендә терлекләр котыру авырулы булу сәбәпле 60 көнгә карантин кертелде.

Татарстан Республикасы Президентының 2022 елның 2 августындагы 534 номерлы Указы нигезендә, «Балык Бистәсе муниципаль районы» муниципаль берәмлегенең Бәтке авыл җирлегендә шәхси ярдәмче хуҗалык территориясендә терлекләр котыру авырулы булу сәбәпле 60 көнгә карантин кертелде.

2.3. Һәлакәтләрнең техноген чыганаклары (ЧС)

Юл хәрәкәте кагыйдәләрен үтәмәү сәбәпле, трассаларда юл-транспорт һәлакәтләре белән бәйле һәлакәтләр һәм гадәттән тыш хәлләр барлыкка килү ихтималы бар.

Тимер юлларның төзексезлеген үз вакытында контрольдә тотмау  аркасында тимер юлда   куркыныч хәлләр килеп чыгу ихтимал бар.

Мичләрне һәм газ җиһазларын эксплуатацияләү кагыйдәләрен бозганда, яки аларның төзексезлеге аркасында кешеләрнең газ газы белән агулану ихтималы арта.

Электр челтәрләре, коммуналь челтәрләр тузганга күрә, энергетика һәм торак-коммуналь хуҗалык объектларында (су үткәрү һәм канализация челтәрләре, җылылык, электр һәм газ белән тәэмин итү системалары) килеп чыгу ихтималы арта.

Янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен үтәмәү, мич һәм электр җиһазларының төзексезлеге, ут белән саксыз эш итү сәбәпле, техноген янгыннар һәм көнкүреш газы шартлаулары барлыкка килү ихтималы арта.

Технологик режимны бозу һәм куркынычсызлык техникасын үтәмәү нәтиҗәсендә потенциаль куркыныч һәм җитештерү объектларында авария очраклары барлыкка килү ихтималы бар.

3. Халыкка тәкъдимнәр

Янгын вакытында ничек хәрәкәт итәргә.

Янгын чыккан очракта 112 яки 01 телефоны буенча хәбәр итегез.  Утны сүндерү өчен барлык уңайлы ысулларны кулланыгыз (ком, су, ут сүндергечләр һ.б.).

Янган биналарны эвакуацияләгәндә һәм төтенле урыннарны, борынны һәм авызны дымлы тыгыз тукыма белән каплап, сулышыгызны тоткарлап, тиз үтәгез.

Шартлау куркынычы янаганда, башны куллар белән каплап,  тәрәзәләрдән, пыялалы ишекләрдән,  баскычлардан ераграк торып корсагыгызга ятыгыз.

Мичне бензин, керосин һ. б. белән яндырмагыз - бу бик куркыныч.

Мичне артык кызу җылытмаска, аңа якын ук җиһаз һәм янучан башка предметлар куймаска; киемне һәм башка яна торган материалларны мичтә киптерергә  куркыныч.

Йорт, сарай, чорма һәм янучан материал саклана торган биналарда ачык ут кабызуны һәм тәмәке тартуны булдырмаска.

Экстрен хезмәтләрнең автомобиль техникасын узу өчен йорт янындагы территориядә машина юлын капламаска.

САК БУЛЫГЫЗ ГАЗ

Көнкүреш газы чыгуның  беренче билгеләре

Гади көнкүреш газы бик көчле агулануга сәбәп булырга мөмкин. Мондый агулануның беренче билгеләре:

баш әйләнү;

хәлсезлек;

күңел болгану һәм косу;

күз яшьләре агу;

колакта шау-шу;

Шуңа күрә газның исен сизсәгез, газлы һаваны мөмкин кадәр азрак иснәргә тырышып, вакытны әрәм итмичә, кухняга барыгыз. Конфорканы сүндерегез, тәрәзәне ачыгыз, бинаны яхшы җилләтегез, бернинди очракта да  бинаны тулысынча җилләтмичә утны һәм электр утын кабызмагыз. Гади электр сүндерүче шартлау сәбәбе булырга мөмкин.

Әгәр дә фатирда җилләтүгә карамастан, газ исе бар икән, аның чыганагын табарга тырышыгыз. Плитәне тагын бер тапкыр тикшерегез, духовкага күз салыгыз. мәҗбүри тәртиптә газ торбасындагы вентильне ябыгыз. Газ чыгып торган урынны билгеләү җиңелрәк булсын өчен, сабынлап юешләнгән губканы алыгыз да газ торбасының барлык кушылмалары буенча үткәрегез. Әгәр куык барлыкка килсә, димәк, газ нәкъ менә монда чыга. Әмма күрше фатирдан да газ исе килергә мөмкин. Баскыч мәйданчыгына чыгыгыз һәм моны тикшерегез.

Әгәр күршеләрдән газ исе килә икән, берничек тә ишеккә шалтыратмагыз, бары тик шакыгыз. Әгәр җавап юк икән,  газ хезмәтен 04 телефоны буенча чакыртыгыз һәм газ чыгу  турында хәбәр итегез. Белгечләр килгәнче куркыныч зонадан китү яхшырак.

Фатирда газ чыгу

Күп кенә табигый газлар кеше өчен куркыныч чыганагы булып тора. Әмма метан, шәһәр магистраль газы һәм баллоннарда сыекландырылган нефть газы аеруча куркыныч булып тора.

Газ чыгу буылу, агулану китереп чыгара һәм шартлауга китерергә сәләтле, шуңа күрә газ приборларыннан, колонкалардан, мичләрдән файдалану һәм аларны карау кагыйдәләрен белергә һәм тайпылышсыз үтәргә кирәк. Бинада газ исен сизгәч, аны шундук плитәгә килүне ябыгыз. Күршеләрне кисәтегез һәм алардан телефон аша авария   газ хезмәтен чакыртыгыз, фатирга һава керү юлларын ябыгыз   Шул ук вакытта тәмәке тартмагыз, шырпы кабызмагыз, ут һәм электр приборларын кабызмагыз. Иң яхшысы, очкын фатирда җыелган газны кабыза һәм шартлау китереп чыгара алмасын өчен, электр белән туклануны  щиттан сүндерегез Бөтен фатирны, барлык ишекләрне һәм тәрәзәләрне ачып, газ булган бүлмәне генә түгел, ә бөтен фатирны да яхшы итеп җилләтегез. Бинага, газ исе беткәнче һәм газ хезмәте хезмәткәрләренең рөхсәте беткәнче, кермәгез.

 МАГИСТРАЛЬ ГАЗ ЧЫККАН ОЧРАКТА НИШЛӘРГӘ

Бинада газ исен сизгәч, аны шундук плитәгә килүне ябыгыз. Шул ук вакытта тәмәке тартмагыз, шырпы, утны һәм электр приборларын кабызмагыз

Бөтен фатирны, барлык ишекләрне һәм тәрәзәләрне ачып, газ булган бүлмәне генә түгел, ә бөтен фатирны да яхшы итеп җилләтегез. Бүлмәне чыгып китегез һәм аңа газ исе беткәнче кермәгез.

Әйләнә-тирәдәгеләрдә газ белән агулану билгеләре барлыкка килгәч, аларны саф һавага чыгарыгыз һәм башын аяктан югары булырлык итеп куегыз. Ашыгыч медицина ярдәме чакырыгыз.

Әгәр дә газ исе бетмәсә, тәүлек буе эшли торган авария хәлендәге газ хезмәтен (04 телефонын) ашыгыч чакыртыгыз.

ГАЗ БАЛЛОННАРЫ БЕЛӘН ЭШ ИТҮ КАГЫЙДӘЛӘРЕ

Газ баллонын өйдән читтә җилләтелә торган бинада вертикаль хәлдә саклагыз, аны күммәгез һәм подвалга куймагыз.

баллонны һәм газ трубкасын җылылык һәм турыдан-туры кояш нурлары йогынтысыннан саклау чараларын күрегез.

Янәшәдә электр приборлары кабызылган утлы күмер булганда газ баллонын алыштырудан тыелыгыз Алмаштырыр алдыннан, яңа  баллон краннарының ябык булуына ышаныгыз. Алмашканнан соң, сабын эремәсе ярдәмендә   герметиклыгын тикшерегез.

Газ плитасы белән баллонны тоташтыру өчен озынлыгы метрдан артык булмаган маркировкалы махсус сыгылмалы резин шланг кулланыгыз. Аның сузылуына яисә уралып кысылуына юл куймагыз.

Газ җиһазларын тикшерүне һәм ремонтлауны квалификацияле белгечкә генә тапшырыгыз

Файдаланылмаган баллоннарны, тутырылганнарын буш булганнары кебек үк, бинадан читтә саклагыз.

Газ  чыгуга сәбәп булмасын өчен, ризык әзерләү барышында кайнап торган сыеклыкларның утны сүндермәвен күзәтегез Эшләр беткәч, баллонның кранын ябып куегыз 

Даими рәвештә горелкаларны чистартыгыз, чөнки аларның тыгылуы бәлагә сәбәп булырга мөмкин.