Менделеевск районында клиент хезмәте (бүлек хокукларында) җитәкчесе Раушан Иштанова җавап бирә

"Мин - инвалид баланың әнисе, 8 ел аны карадым. Тиешле сроктан алда пенсиягә чыгу хокукым бармы?»

- Балачактан (яки инвалид бала) 8 яшькә кадәр инвалид балалары булган ата-аналарның берсе картлык буенча хезмәт пенсиясенә вакытыннан алда чыгу хокукына ия: әни - 50 яшьтә, әти - 55 яшьтә. Әмма кайбер шартлар бар. Картлык буенча иминият пенсиясенә вакытыннан алда чыгу хокукыннан файдаланырга карар кылган ата-ана тиешле иминият стажына (хатын-кызлар өчен - 15 елдан да ким түгел, ир-атлар өчен - 20 елдан да ким булмаган) һәм кирәкле санда шәхси пенсия коэффициентларына ия булырга тиеш (2022 елда картлык буенча хезмәт пенсиясен рәсмиләштергәндә - кимендә 23,4 ШПК).

Үз балалары белән беррәттән, уллыкка алынган балалар да игътибарга алына. Вакытыннан алда пенсиягә хокук турындагы мәсьәләне хәл иткәндә баланың инвалид дип танылган яше билгеләнми, шул исәптән 18 яшьтән соң инвалид дип танылган балалар да исәпкә алына. Шулай ук баланың инвалидлык чоры дәвамлылыгы да, пенсия сорап мөрәҗәгать иткән вакытка инвалидмы түгелме икәнлеге дә.әһәмиятле түгел.

"Минем ирем үлде, аның пенсиясе күләме минекеннән күбрәк иде. Мин аның пенсиясенә күчә аламмы? "

- Закон нигезендә, хатыны (яки ире) үлгән очракта, картлык буенча хезмәт пенсиясенең күләме югарырак булган очракта, тол хатын/тол хатын аңа үз урынына дәгъва итә ала. Әмма кайбер нәрсәләрне белеп торырга кирәк 

Туендыручысын югалткан очракта, тол калган ир яисә хатын, әгәр ул пенсия яшенә җиткән (күчеш нигезләмәләрен исәпкә алып) яисә инвалид дип танылган булса (башкача әйткәндә, хезмәткә яраксыз булып тора).

Ләкин күчешнең һәрвакытта да отышлы булмавын истә тотарга кирәк: туендыручыны югалту уңаеннан иминият пенсиясенә теркәлгән түләү картлык буенча пенсиягә караганда 50 процентка кимрәк. Шуңа күрә тол калган ир (хатын) пенсияне аның ирендә (хатынында) булган күләмдә алмаячак: пенсиягә чыкканда ир белән хатынның пенсиясенә чыкканда, төньяк яки авыл стажы өчен, шулай ук 80 яшькә җиткәндә пенсия артмый.

Моннан тыш, туендыручысын югалту уңаеннан иминият пенсиясен билгеләү өчен үлгән кешенең үлеме датасына яки яшәү өчен акча чыганагын югалтуга бәйле фактлар кирәк.

Эшләүче тол калган пенсионерларның туендыручысын югалту уңаеннан пенсия билгеләү хокукы булмаячак.

Граждан теләсә кайсы вакытта үз сайлавын үзгәртә һәм яңадан картлык буенча иминият пенсиясенә күчә ала. Моның өчен Пенсия фондына гариза бирергә кирәк, пенсия мөрәҗәгать итү көненнән билгеләнәчәк.