Кулланучы игътибарына: маркетплейста сыйфатсыз әйбер сатып алсаң, нәрсә эшләргә
Инструкция «кулланучылар хокукларын яклау турында» закон нигезләмәләре (алга таба-Закон)нигезендә әзерләнгән
1. Бу маркетплейсах (Wildberries, озон, Яндекс.Маркет, СберМегаМаркет һ.б.) үз товарларын мөстәкыйль хуҗалык итүче субъектлар сата. Маркетплейс билгеләре закон преамбуласында күрсәтелгән.
2. Товарның сыйфаты өчен җитештерүче җаваплы. Тик Россия законнары буенча сатучыга да үз дәгъваларын күрсәтергә була. Һәр сатучы моны белә һәм шуңа күрә кулланучыларның үзләре сата торган товарларның сыйфаты буенча дәгъваларын карарга тиеш. (законның 18 һәм 19 статьялары)
3. Маркетплейс үзе, товар сатучы булмаса, сыйфат дәгъваларын кабул итмәскә һәм карарга тиеш түгел. Сатучы мондый карарны мөстәкыйль кабул итә (ләкин мондый төр дәгъваларны һәм аларга җавап биргәндә мәйдан арадашчы була ала). Маркетплейсның бурычлары законның 12 статьясындагы 2.1, 2.2, 2.3 пунктларында күрсәтелгән.
4. Маркетплейс товарларны сатып алганда исемне һәм аерым идентификацияләүче реквизитларны күрсәтеп, кем сатучы булып торуы турында мәгълүматны ачарга тиеш (мәсәлән, ОГРН/ОГРНИП буенча һәрвакыт ДССның электрон сервисында өстәмә мәгълүмат табарга мөмкин). Бу мәгълүмат товар карточкасында, заказ турындагы белешмәләрдә, электрон чекта булырга мөмкин.
5. Проблемалы товарны сатып алудан качу өчен заказ формалашкан вакытта товарның тасвирламасы һәм аның характеристикалары, чакыртып алулар, видео һәм сатып алучыларның фотосурәтләре белән танышырга, сатучыга конкрет товар буенча детальләрне төгәлләштерү өчен сорау бирергә киңәш итәбез (товарның карточкасында ук). Моннан тыш, кайбер маркетплейсларда сатучының ышанычлылыгын һәм аның товарларының сыйфатын чагылдыручы сатучы рейтингын карарга мөмкин.
Күп маркетплейслар сату системасын кулланучының товарны сатып алыр алдыннан товарны карау һәм тикшерү мөмкинлеге бар дигән фикерне атыйлар. Әгәр сатып алу алдыннан сатып алына торган әйберләрне караганда җитешсезлекләр табылган булса, кулланучының сатып алудан баш тарту һәм, алдан түләнгән очракта, акча кайтаруны таләп итәргә хокукы бар.
6. Күп маркетплейслар сату системасын кулланучының товарны сатып алыр алдыннан никах булу өчен товарны карау һәм тикшерү мөмкинлеге бар дигән итеп гамәлгә ашырганнар. Әгәр сатып алу алдыннан сатып алына торган әйберләрне караганда дефектлар табылган булса, кулланучының позицияне сатып алудан баш тарту хокукы бар, һәм, алдан түләнгән очракта, акча кайтаруны таләп итәргә.
7. Әгәр җитешсезлек сатып алганнан соң табылса, кулланучыга маркетплейслар сайтларында язылган товарны кире кайтару шартлары белән танышырга киңәш ителә. Мәсәлән, кайбер мәйданчыкларда "шәхси кабинетта" дефектлы товарның фотосын һәм видеосын да өстәп, гаризаны тутырырга кирәк. . Әгәр дефект фото һәм видеода яхшы күренә икән, сыйфатсыз товар өчен акчаны кире кайтаруга шанслар югарырак.
8.
Товарда җитешсезлекне ачыклаганда гади кагыйдә эшли - сатучыга (маркетплейс аша) дәгъва белән гарантияле срок (яраклылык вакыты), хезмәт срогы (ә әгәр срогы булмаса, ике ел эчендә) дәвамында мөрәҗәгать итәргә мөмкин. Законның 19 статьясындагы 1 пунктын кара. Экспертизаны мөстәкыйль рәвештә дә, маркетплейс көче белән дә үткәрергә мөмкин. Җитешсезлекне раслаганда маркетплейс экспертиза нәтиҗәсендә товарның тулы бәясен һәм, әгәр ул кулланучы көчләре белән үткәрелгән очракта, экспертиза уздыруга өстәмә чыгымнарны каплый.
9. Әгәр гарантия срогы 2 елдан кимрәк булса, бу дәгъва белдерүгә комачауламый. Бу очракларда кулланучы үзе товарның җитешсезлекләре аны кулланучыга тапшырганчы барлыкка килгәнен яки моңа кадәр барлыкка килгән сәбәпләр аркасында барлыкка килгәнен исбатларга тиеш. Законның 19 статьясындагы 5 пунктын, Законның 18 статьясындагы 6 пунктын кара.
10. Гарантия срогы дәвамында (аның турында сатучы товарны сатканда хәбәр итәргә тиеш) кулланучыга үз исәбенә экспертиза үткәрергә кирәкми (Законның 18 статьясындагы 6 пункты). Сатучыга дәгъва белән мөрәҗәгать итү, ачыкланган җитешсезлекләрне күрсәтү һәм таләпләрнең берсен күрсәтү дә җитә:
· шул ук маркалы товарга алмаштыруны таләп итәргә;
· шундый ук товарга башка марка (модельләр, артикулалар) алмаштыруны сатып алу бәясенең тиешле бәясе белән таләп итәргә;
· сатып алу бәясенең кимүен таләп итәргә;
· товар кимчелекләрен кичектергесез рәвештә бетерүне таләп итәргә яисә аларны кулланучы яки өченче зат тарафыннан төзәтү чыгымнарын каплауны таләп итәргә;
Сату-алу шартнамәсен үтәүдән баш тарту һәм товар өчен түләнгән сумманы кире кайтаруны таләп итү. Сатучы таләбе буенча һәм аның хисабына кулланучы җитешсезлекләре булган товарны кайтарырга тиеш.
11. Сыйфат буенча дәгъвалар белдергәннән соң сатучы кулланучыда сыйфатсыз товар кабул итәргә һәм кирәк булган очракта товарның сыйфатын тикшерү үткәрергә тиеш. Кулланучы товарның сыйфатын тикшерүдә катнашырга хокуклы (Законның 18 статьясындагы 5 пункты). Әгәр дә сатучы дистанцион сату вакытында товарны оператив рәвештә кабул итә алмаса (заказлар бирү пункты аша), кулланучыга ул кулланучылар хокукларын бозган өчен җаваплылык тотачак. Судка мөрәҗәгать иткәндә сатучы күрсәтелгән бурычны бозган һәм нигезсез рәвештә кире каккан, дип әйтергә кирәк.
12. Әгәр җитешсезлекнең барлыкка килү сәбәпләре турында бәхәс туса (сатучы, кулланучы үзе әйберне ватып, үзе аннан файдалануын яки аны эксплуатацияләү кагыйдәләрен бозып куллануын нигезсез рәвештә раслый алмый), сатучы хисабына экспертиза уздырыла (әгәр кулланучы хаклы булмаса, аннан экспертизага чыгымнар түләтелергә мөмкин, шуңа күрә эксплуатацияләү кагыйдәләре бозылса, үз хокукыннан явызларча файдаланырга кирәк түгел). Әлеге кагыйдәләр Законның 18 статьясындагы 5 пунктында күрсәтелгән.
13. Акчаны кире кайтару турындагы таләпләр 10 көн эчендә карала. Сатучы таләп итсә, товарны сыйфатны тикшерү өчен тапшырыгыз. Җитешсезлекләрне бетерү сроклары минималь булырга тиеш, алар яклар белән килештерелә һәм 45 көннән артык була алмый. Товарны алыштыру 7 көн эчендә булырга тиеш (ә сыйфатны тикшерү кирәк булса, закон моны 20 көн эчендә эшләргә мөмкинлек бирә). Законның 20-22 статьяларын кара.
14. Кулланучының таләпләрен канәгатьләндерү срокларын бозган өчен неустойка билгеләнгән - товарның бәясенең 1%ы (23 статья).
15. Бәхәсләрнең күпчелеге карала һәм ирекле тәртиптә канәгатьләндерелә. Әгәр сезгә таләпләрне канәгатьләндерүдән баш тартсалар, бәлки, бу маркетплейс яки сатучы персоналының хатасы буенча булгандыр. Таләпне законнарга һәм безнең белешмәгә сылтамалар белән кабатлагыз.
Wildberries
Кабат рәвештә үз таләпләрен маркетплейсның шәхси кабинетындагы кире элемтә формасын тутырып, яки маркетплейсның рәсми мессенджерында клиент ярдәме хезмәткәренә мөрәҗәгать итеп, яки "Контактлар" бүлегендә (мәсәлән, Wildberries https://www.wildberries.ru/services/kontaty) урнаштырылган электрон почтага язып күрсәтергә мөмкин.
Яндекс Маркет
Мәйданчык кагыйдәләре бәхәс буенча карарга шикаять белдерүнең өстәмә ике стадиясен күздә тота. Кулланучы файдасына хәл ителмәгән сорау белән арбитрга мөрәҗәгать итәргә мөмкин (әгәр җавап озак булмаса яки кабул ителгән карар буенча сораулар булса, сатып алучының интерфейста яңа төймәсе барлыкка килә - "арбитрга зарланырга"), ә аның карарына апелляциядә шикаять бирергә мөмкин. Төгәлрәк Кагыйдәләрнең 8.4 пунктын карагыз (https://yandex.ru/legal/market_termsofuse/).
OZON
OZON маркетплейсында шулай ук товар сатучы кабул иткән карарны яңадан карау мөмкинлеге бар. Бәхәсне сатучы баш тартканнан соң 5 календарь көн эчендә ачарга мөмкин. OZON белгечләре гаризаны караячак һәм соңгы карарны 3 календарь көн дәвамында чыгарачак: товар кайтарылырга тиешме-юкмы. Җентекле инструкцияләрне монда карарга була.
Кулланучылар хокукларын бозу турында сез Роспотребнадзорның территориаль органнарына хәбәр итә аласыз. Игътибар итегез, әгәр дә бу шикаятьне карау нәтиҗәсендә килеп чыкмаса, акчаны кире кайтару өчен судка мөрәҗәгать итәргә кирәк. Без кирәкле профилактик чаралар кабул итәбез, хокук һәм бурычларыбызны аңлатабыз, карар табарга ярдәм итәбез, әмма сатучы үзенең хаклы булуына ышана икән һәм кулланучы таләпләрен канәгатьләндерүдән баш тартса, судка мөрәҗәгать итү вариантын иск белән карарга кирәк.