Кышкы чорда урамнарда һәм юлларда үз-үзеңне тоту кагыйдәләре

Кышын юлда үз-үзеңне тотуның төп кагыйдәсе - икеләтә игътибар һәм саклык! Балалар  «кышкы» куркынычларга сирәк игътибар итәләр, шуңа күрә балага ни өчен кышкы юлда аеруча игътибар кирәклеген аңлатыгыз!

1. Кышын көн кыскарак. Иртәёщм бик тиз караңгылана. Караңгы төшкәч һәм караңгыда күзнең начарлануы сизелә. Караңгыда хәрәкәт итүче машинага кадәр дә, хәрәкәтсез предметларга кадәр дә араны билгеләүдә ялгышу җиңел. Еш кына якын әйберләр ерак, ерак әйберләр якын булып күренә. Күз алдында ялгышу була: хәрәкәтләнми торган предметны хәрәкәтләнүче дип тә, киресенчә дә кабул итәргә мөмкин. Шуңа күрә балаларга эңгер-меңгердә аеруча игътибарлы булырга кирәклеген исегезгә төшерегез. Яктылык кайтаручы элементлар булган кием сатып алыгыз (курткада тегүләр, рюкзак элементлары), бу машина йөртүчегә сезнең балагызны тәүлекнең караңгы вакытында күрү ихтималын арттыра.

2. Кар яуганда күз күреме сизелерлек начарая, кар өемнәре барлыкка килә, җәяүлеләр һәм транспорт хәрәкәте чикләнә һәм кыенлаша. Кар җәяүлеләрнең күзләрен томалый һәм юлны күзәтүгә комачаулый. Йөртүче өчен дә юлда күрү начарая. Якты кояш, ничек кенә сәер булмасын, шулай ук комачаулык итә. Якты кояш һәм ак кар ялтыравык эффектын тудыра, күзне чагылдыра, кеше "сукырая". Шуңа күрә бик игътибарлы булырга кирәк.

3. Карлы юлда яки бозлавыкта иң мөһиме - машинаны туктату юлы һичшиксез озыная. Шуңа күрә җәяүле өчен машинага кадәр гади куркынычсыз араны берничә тапкырга арттырырга кирәк.

4. Кышын ябык күренеш урыннары саны арта. Якынлашып килүче транспортны   җыелып бетмәгән кар аркасында юл өстендәге кар көртләре, кар баскан машина күрергә комачаулыйлар.

5. Кышкы җылы кием иркен хәрәкәтләнергә комачаулый, хәрәкәтләрне тоткарлый. Мондый киемдә, тайпылган очракта, тигезлекне саклап калу кыенрак. Башлыклы өске кием юл хәрәкәтен күзәтүне комачаулаганын инде беләсез.. Шуңа күрә балаларга бик кирәк булмаганда киемнен башлыгын кидермәгез.. Урамда җил, суык булса, балаларны юл аша чыкканда озатып куегыз. Мөмкин булганда, җылы, уңайлы киенегез, әмма куркынычсыз. Мәсәлән, бозлавыкта сырлы табанлы аяк киеме киеп йөрү яхшырак.

6. Балага карда батып кузгала алмый яткан машина янында басып тормаска тиешлеген аңлатыгыз. Тәгәрмәчләр астыннан боз һәм таш кисәкләре очып чыгарга мөмкин. Ә иң мөһиме - машина көтмәгәндә кар әсирлегеннән ычкынырга һәм теләсә кайсы якка ыргылырга мөмкин.

7. Укучыларның игътибарын пассажир транспортыннан файдалану үзенчәлекләренә юнәлтегез. Җәмәгать транспорты тукталышларына барганда тайгак юл-куркыныч чыганагы.

Сак булыгыз, тайгак! Балаларыгыз белән юлда булганда, сезгә һәм балага куркынычсыз тәртип күнекмәләрен формалаштырырга ярдәм итүче кайбер ысулларны кулланыгыз:

1. Беркайчан да машина юлында ашыкмагыз.

2. Светофорның кызыл яки сары сигналына юлны кичмәгез.

3. Автобус, такси, шәхси машинадан чыкканда, онытмагыз, сез үзегез алдан чыгарга тиеш.

4. Җәмәгать транспортыннан чыккач, аның тукталыштан киткәнен көтегез һәм шуннан соң гына юлны узыгыз.

5. Юл аркылы чыкканда сөйләшмәгез.

6. Юлгы диагональ буенча беркайчан да узмагыз.

7. Балагыз белән юлдагы хәлләр турында даими сөйләшегез, яшерен куркынычны күрсәтегез.

Балаларны үз үрнәгегез белән юлда куркынычсыз тәртипкә өйрәтегез!