Роспотребнадзор котыру авыруларын профилактикалау турында искә төшерә

Роспотребнадзор үлем белән тәмамлана торган авыру турында искәртә. Котыру-аеруча куркыныч кискен вируслы йогышлы авыру, ул елның теләсә кайсы сезонында теркәлә. Котыру авыруларын   кисәтеп кенә була. Инде үсеш алган авыруны дәвалау чаралары юк.

Кешенең зарарлануы авыру хайваннар тешләгәндә, тырнаганда, яки    кеше тәнендә яраларның  инфекцияле төкерек белән пычранган предметлар аша була. Йогышлы материалның (авыру хайванның төкереге) тамчылары кешенең авыз, күзнең, борын куышлыгының лайлалы тышчаларына эләккәндә дә зарарланырга мөмкин.

Ел саен Россия Федерациясендә терлекләр тешләү буенча 400 меңгә якын кеше мөрәҗәгать итә, шуларның 250 - 300 меңе тирәсе үзенчәлекле дәвалау үткәрүгә мохтаҗ.

2022 елда гидрофобиянең (котырыну) 2 очрагы теркәлгән, 2021 елның шул ук чорында - Россия Федерациясе халкы арасында 6 гидрофобия очрагы. 2022 елның узган чорында хайваннар тешләү, тырмау һәм аларның селәгәе аша медицина оешмаларына 330 меңнән артык мөрәҗәгать иткән. (100 мең халыкка 225,93 кеше), 2021 - 333 меңнән артык. ( 100 мең халыкка 226,91 кеше). Шуларның 227 меңнән артыгын этләр тешләгән (  100 мең халыкка 155,35 кеше) һәм 68,8% тәшкил иткән, 2021 елда 228 меңнән артык очрак (100 мең халыкка 155,47 кеше), 68,4 % тәшкил итте.

Вирус - котыру авыруын кузгатучы, авыру хайванның төкерегендә авыру билгеләре барлыкка килгәнче 10 көн кала булырга мөмкин.

Котырынуны вакцинация һәм кыргый һәм күзәтүчесез хайваннар белән контактта үз-үзеңне тоту кагыйдәләрен үтәү ярдәмендә булдырмый калырга мөмкин.

Россиядә котырыну чыганагы еш кына эт һәм мәчеләр була, кыргый хайваннардан - төлкеләр, ярканатлар, керпеләр, бурсыклар, бүреләр, кыргый этләр. Авыру сыерлар, сарыклар, атлар, кимерүчеләр белән аралашу нәтиҗәсендә йоктыру сирәгрәк булырга мөмкин.

Йоктыруны ничек кисәтергә

1. Кыргый хайваннар белән элемтәләрдән качыгыз

Теләсә нинди хайван потенциаль куркыныч, хәтта тыныч, сәламәт, ягымлы булып күренсә дә! Урманда төлке, бурсык күрсәгез, кулыгызга алмагыз, сыйпамагыз, ашатмагыз, өйгә алып кайтмагыз! Таныш булмаган хайваннар белән элемтәгә керергә ярамый, дип аңлатыгыз: дача участогына кергән керпеләр дә, өй чормаларында яшәүче ярканатлар да, паркта очраган тиеннәр дә куркыныч тудыра.

2. Йорт хайваннарын тоту кагыйдәләрен үтәгез

Үзегезнең административ окруктагы хайваннар авыруларына каршы көрәш буенча ветеринария станциясендә хайваннарны теркәгез һәм ел саен котыру авыруына каршы прививка ясатыгыз. Хайваннарга котыру чиренә каршы прививкалар бушлай үткәрелә.

Этләрне бары тик кыска тезгендә генә, ә сугышчы яки зур этләрне авызлыкта гына йөртергә чыгарыгыз. Аларны иясез хайваннар белән элемтәләрдән саклагыз. Эт һәм мәче сатып алырга, аларны ветеринар таныклыгы булган очракта гына йөртергә рөхсәт ителә.

Хайванның теләсә нинди авыру билгеләре, бигрәк тә котыру симптомнары барлыкка килгәндә (үз-үзен тотышы үзгәрү, күп селәгәй агу, авырлык белән йоту, көзән җыеру), кичекмәстән якындагы ветеринария станциясенә мөрәҗәгать итегез, үзегез дәвалау белән шөгыльләнмәгез.

Әгәр сезнең хайван кешене тешләгән булса, зыян күрүчегә үз адресыгызны әйтегез һәм хайваннарны карау һәм ветеринария табибы күзәтүе өчен илтегез. Хайван хуҗасы тулысынча административ, ә авыр имгәнүләр һәм зыян күрүченең үлүе очрагында, хайваннарны тоту кагыйдәләрен бозган өчен җинаять җаваплылыгына ия.

3. Күзәтүчесез этләр һәм мәчеләр белән элемтәләрдән качыгыз

 Этләр яки мәчеләр булган урыннарда балаларны караусыз калдырмагыз. Балаларга аңлатыгыз: аларны сыйпарга, ашатырга, үзләренә таныш булмаган хайваннарны кертергә куркыныч, алар авыру булырга мөмкин.

Хайван белән элемтә булган очракта нишләргә?

Хайван тешләгән урынны, яраны   сабын эремәсе белән 15 минут  чамасы, аннары агып тора торган су белән аннары водород перекисе эремәсе белән тиз арада юарга кирәк. Яраның кырыен 5 процентлы йод төнәтмәсе белән эшкәртергә. Шуннан соң кичекмәстән табиб-травматологка яшәү урыны буенча травмпунктка мөрәҗәгать итәргә.

Бары тик вакытында котыруга каршы күрсәтелгән ярдәм генә кешене котыру авыруы үсешеннән коткара.Котыруга каршы прививкалар курсы никадәр иртәрәк башланса, иммунитет шулкадәр тизрәк барлыкка киләчәк, ул авыру үсешен булдырмый калырга мөмкинлек бирәчәк.Котырынуга каршы прививкалар, полис мәҗбүри медицина иминияте булуга карамастан, бушлай үткәрелә.

Вакцинаны мөрәҗәгать иткән көнне, ә аннан соң 3, 7, 14, 30, 90  көнгә ясыйлар. Дәвалау вакытында алкоголь кулланырга киңәш ителми.

Йорт хайваннарын тоту кагыйдәләрен үтәү, кыргый һәм хуҗасыз хайваннар белән элемтәдә саклану чаралары, вакытында эшләнгән вакцинация сезне котыру авыруыннан саклаячак!