Халык өчен “Кошларның гриппын профилактикалау чаралары” дигән истәлек
Кошлар гриппы-вирус тудыручы кискен йогышлы авыру.
Зарарлану юллары:
Кеше йоктыруы йогышлы һәм үле йорт һәм кыргый кош белән тыгыз элемтәдә була.
Кыргый һәм йорт кошларында гадәти булмаган тәртип, хәрәкәтләрне дискоординацияләү (башы белән әйләндерү, муен кәкрәйтү), тышкы ярсыткычларга реакция булмау һәм угнетланган халәт күзәтелә.
Цианоз, ишәк һәм Сережка шешәсе һәм каралуы, шулай ук авыр сулыш күзәтелә.
Кайбер очракларда, тиешле термик эшкәртүдән башка, ит һәм йомырка кулланганда, кешенең зарарлануы мөмкин.
Үсемлекләргә, һавага, суга эләгеп, зарарланган кошларны бүлеп бирү кешене эчәргә һәм коенганда, шулай ук һава-тамчы, һава-тузан юлы белән һәм пычрак куллар аша йоктыра ала. Шуны истә тотарга кирәк, минус температуралары булганда, кош гриппы вирусы саклана, әмма температура +70°кадәр җылыну берничә минут эчендә вирусны үтерә.
Кош гриппы белән авыруның билгеләре.
Авыру йоктырудан авыруның беренче билгеләренә кадәр берничә сәгатьтән 5 көнгә кадәр узарга мөмкин. Кош гриппы белән авыру ознобтан, температура 38°С га кадәр һәм аннан да югары, мускуллар һәм баш авыруларыннан, Тамакта чирләрдән башлана. Водянистый сыек урындык, күп тапкырлар косу булырга мөмкин. Торышы тиз начарлана. 2-3 көннән соң дымлы ютәл, еш кына кан катнашмасы, тышкы ютәл барлыкка килә. Аннары сулыш алу кыенлыгы туарга мөмкин. Бавыр, бөер һәм баш мие җиңелергә мөмкин.
Авыруның беренче билгеләре барлыкка килгәндә, тиз арада табибка диагноз билгеләү һәм вакытында дәвалау билгеләү өчен мөрәҗәгать итәргә кирәк, чөнки соңрак дәвалау башлану котылгысыз өзлегүләр үсешенә китерә.
Кош гриппын дәвалау өчен препаратлар.
Авырудан соң беренче көннәрдә вируска каршы препаратлар кулланыла: гамма-интерферон, арбидол, ремантадин, альгирем, гриппферон, циклоферон һәм амиксин. Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы чит илдә җитештерелгән препаратлардан озельтамивир (Тамифля) һәм занамивир (Реленза) тәкъдим итә. Препаратлар табиб билгеләгәндә генә кулланыла.
Кош гриппын дәвалау өчен салицил кислотасы булган препаратлар күрсәтелмәгән.
Профилактика чаралары.
Йорт хуҗалыкларында, базарларда һәм ачык сулыкларда кошлар күпләп җыелу урыннарында өй һәм кыргый кошлар белән элемтәгә кермәскә кирәк. Йорт кошларын урамда йөртү гражданнарның шәхси хуҗалыкларында гына башкарылырга тиеш.
Рөхсәт ителмәгән сәүдә урыннарында кош ите һәм йомырка сатып алырга киңәш ителми. Эчү өчен шешәгә тутырылган яки кайнатылган суны гына кулланырга кирәк.
Кешеләр күпләп җыела торган урыннарда һәм транспортта дезинфекция өчен вирусларга каршы активлыкка ия булган дезинфекция препаратлары кулланырга мөмкин.