Пенсиягә кадәрге ташламаларны ничек алырга
Менделеевск районында клиент хезмәте (бүлек хокукларында) пенсия алды яшендәге гражданнар өчен элек пенсия яшенә җиткәннән соң бирелә торган ташламалар һәм социаль ярдәм чаралары саклануын искә төшерә: транспортта бушлай дарулар, транспортта йөрү, милек һәм җир салымнарыннан азат итү һәм башкалар.
2019 елдан пенсионерлар өчен ел саен диспансерлаштыруга бәйле яңа ташламалар һәм хезмәт белән тәэмин итүнең өстәмә гарантияләре кертелде. Эш бирүчеләргә карата пенсия алды яшендәге хезмәткәрләрне эштән азат иткән яки аларны эшкә алудан баш тарткан өчен административ һәм җинаять җаваплылыгы каралган. Эш бирүчегә шулай ук ел саен пенсия алды яшендәге хезмәткәрләргә хезмәт хакын саклап калып, бушлай диспансерлаштыруга ике көн бирү бурычы йөкләнә.
Пенсия алды ташламаларының күбесенә хокук күчеш чорын исәпкә алып, яңа пенсия яшенә кадәр 5 ел кала барлыкка килә. 2019 елдан һәм алга таба ташламалардан 1968 елда туган һәм аннан өлкәнрәк хатын-кызлар һәм 1963 елда туган һәм аннан өлкәнрәк ир-атлар файдалана.
Пенсия билгеләгәндә бер үк вакытта билгеле бер яшькә ирешү һәм махсус стаж эшләү исәпкә алынганда да биш еллык срок актуаль. Бу, барыннан да элек, куркыныч һәм авыр һөнәр ияләре исемлегенә 1 ,2 һәм башкалар керә. Мондый очракларда пенсия алды яше һәм ташламаларга хокук җитү бер шартны үтәгәндә вакытыннан алда пенсиягә чыгу яшенә кадәр 5 ел кала барлыкка килә: тиешле белгечлек буенча эшне туктаткан очракта, таләп ителә торган ташламалы стаж эшләү, яисә тиешле белгечлек буенча эшләү факты.
Мәсәлән, шәһәр транспорты шоферлары тиешле махсус стаж булганда (15 яки 20 ел) 50 яшь (хатын-кызлар) яки 55 яшь (ир-атлар) пенсиягә чыга. Димәк, пенсия яшенә җитү чикләре машина йөртүче хатын-кызлар өчен 45 яшьтән башлап, ә ир-атлар өчен 50 яшьтән башлап билгеләнәчәк.
Пенсиягә хокукы билгеле бер елдан түгел, ә махсус стаж эшләгәндә барлыкка килгән табибларның, укытучыларның һәм башка хезмәткәрләрнең пенсия алды яше аның сатып алуы белән бергә башлана. Әйтик, 2019 елның мартында кирәкле педагогик стажын эшләгән мәктәп укытучысы шул ук мизгелдән башлап пенсионер булып саналачак.
2019 елдан пенсия яше үзгәрмәгән кешеләр өчен дә пенсиягә чыкканчы 5 ел алдан пенсия алды ташламаларына хокук бар. Әйтик, биш баласы булган күп балалы әниләрнең ул 45 яшьтән башлап, ягъни үзе өчен гадәти пенсиягә чыгу яшенә кадәр (50 ел) барлыкка килә. Пенсионер статусын билгеләгәндә мондый очракларда ике фактор исәпкә алына. Беренчедән, пенсияне вакытыннан алда билгеләү хокукын бирә торган нигез аларга кирәкле санда балалар, инвалидлык, зарарлы производствода стаж һ. б. булырга мөмкин. Икенчедән, ташламалар бирүнең биш еллык чоры пенсиягә билгеләүнең турыдан-туры яше.
5 ел кагыйдәләре кагылмый торган салым ташламалары искәрмә булып тора. Алар пенсия яшенә җиткәннән соң бирелә. Россиялеләрнең күпчелеге өчен бу-55 яки 60 яшь, ә вакытыннан алда пенсиягә чыккан кешеләр белән очракта – моңа кадәр. Әйтик, элеккегечә пенсиягә калганнарына караганда 5 елга алданрак чыга торган төньяклылар өчен салым ташламаларын алу өчен 50 ел һәм ир-атлар өчен 55 ел пенсия яшенә туры килә.