ИГЕЗӘК САЙТЛАР
Илдә килеп туган вәзгыятькә бәйле рәвештә, онлайн-хезмәтләргә, беренче чиратта, дистанцион рәвештә алырга мөмкин булган дәүләт хезмәтләренә ихтыяҗ артты. Моның белән "икеле" сайтларын төзегән, әйтик, Росреестр һәм Федераль кадастр палатасы сайтларын туплаучы һәм акча эшләүче кешеләр кулда булмаган. Башлангыч бәяләүләр буенча, әлеге сайт хуҗалары алган акчаларның күләгәле әйләнеше узган ел 4 млрд. сум тәшкил иткән.
Бүген Татарстан Республикасы буенча Росреестр идарәсе җитәкчесе урынбасары Артем Костин "фишинг" сайтыннан чын сайтны ничек танырга һәм "Игезәкләр" сайтларына мөрәҗәгать итәргә мөмкин булуы турында сөйләячәк.
- Артем Петрович, әлеге тема ни дәрәҗәдә актуаль?
- Чыннан да, хәзерге вакытта интернетта еш кына Росреестрның һәм Федераль кадастр палатасының "икеле" сайтларын очратырга мөмкин, алар дәүләт органнары исеменнән үз хезмәтләрен тәкъдим итә, мәсәлән, ЕГРНнан мәгълүмат бирү.
Игътибар итегез, бары тик сайтлар rosreestr.gov.ru и kadastr.ru Росреестр һәм Кадастр палатасының бердәнбер рәсми сайты булып тора һәм бары тик шушы сайтларда гына күчемсез милек турында дөрес һәм актуаль мәгълүмат алырга мөмкин.
- Артем Петрович, "икеле" сайтын Ничек билгеләргә соң?
Иң ышанычлы билгесе-игътибар итәргә доменное исеме сайт. "Игезәкләр" сайтлары рәсми сайтларның структурасын күчерәләр, шулай ук үз адресларында охшаш исемнәрне кулланалар. Аларны әлеге сайттан, ягъни рәсми сайттан аера - ике тапкыр арттырылган хәрефләр яки «online»язмасы. Шулай итеп, гражданнарның дәүләт органының рәсми сайтында дәүләт хезмәте алу өчен запрос рәсмиләштерүләре турында тәэсирләре туа. Әмма бу алай түгел, Росреестр һәм Кадастр палатасының дәүләт хезмәтләре күрсәткәндә вәкаләтле вәкилләре һәм арадашчылары юк.
Икенчедән, сез «икеле» сайтында Дәүләт хезмәтләре бердәм порталында "шәхси кабинетыгыз" аша теркәлә алмыйсыз.
Өченчедән, Росреестр һәм Федераль кадастр палатасы сайтларында прайс-битләр, мобиль кушымталарга сылтамалар һәм түләү ысуллары, шулай ук реклама урнаштырыла. Дәүләт ведомстволарының рәсми сайтларында бернинди реклама Юк.
-Ни өчен "икеле" сайтлар куркыныч?
-Гражданнар "икеле" сайтларда заказ бирә торган мәгълүматларның күчермәләре, беренчедән, рәсми булмаган, икенчедән, дөрес түгел. Мондый сайтларга мөрәҗәгать иткән һәм «хезмәт» өчен түләгән кешеләр (күпчелек очракта – аның өчен артык түләгән), нәтиҗәдә, йә бөтенләй кирәкле мәгълүмат алмыйлар, йә аларга ялган белешмәләр җибәрелә. Моннан тыш, сайтларда мондый төрдәге бушлай бирелә торган (мәсәлән, объектның кадастр бәясе турында) мәгълүматны сатып алу турында тәкъдимнәр бар. Шул рәвешле, хезмәтләр, алар навязываются сайтлар-ялган, булып законсыз һәм аларны булдырмаска кирәк. Игътибар итегез, Росреестр һәм Кадастр палатасы мондый сайтларда гражданнар алган мәгълүмат өчен нинди дә булса җаваплылык тотмыйлар.
Моннан тыш,, закон буенча, күчемсез милек хуҗалары белергә хокуклы, кем нәкъ менә запрашивал мәгълүматлар, аларның объектлары буенча. Шуңа бәйле рәвештә, әгәр запрослар "икеле" сайтлары аша кергән икән, Росреестр мондый мәгълүматны бирә алмый.
Шулай ук мөһим белергә, дип сайтлар-игезәкләр, кагыйдә буларак, теркәлгән башка илләрдә, ә аларның хокук ияләре булып тора, нигездә, физик затлар. Шул рәвешле, әгәр сез пользуетесь хезмәтләре белән веб-сайтлар, сезнең шәхси мәгълүматлар китә чит илгә.
- "Игезәкләр" сайтларын блокировкалау буенча нинди дә булса эш алып барыламы?
- Әлбәттә. Быел Росреестр тарафыннан "икеле" сайтлар эшчәнлегенә каршы тору буенча алып барылган эш нәтиҗәсендә Роскомнадзор 30 дан артык шундый ресурсны кире какты.
Без шулай ук "икеле" сайтларына мөрәҗәгать иткән һәм күчемсез милек өлкәсендә дөрес булмаган мәгълүмат алганда финанс югалтуларын кичергән татарстанлыларны да мондый фактлар турында безгә хәбәр итәргә чакырабыз. Моны сезнең өчен теләсә нинди уңайлы ысул белән, шул исәптән, Росреестрның Инстаграмдагы рәсми битендә (rosreestr_tatarstana) яки электрон почта аша Татарстан Республикасы Дәүләт теркәү Instagram да эшләргә мөмкин press@rosreestr.org - "игезәкләр" сайтларына сылтама күрсәтеп булуы мәслихәт.