Роспотребнадзор: "Яшелчә һәм җиләк-җимешләрне дөрес сайлау һәм юу турында киңәшләр"

Кулланучылар хокукларын яклау һәм кеше иминлеге өлкәсендә күзәтчелек федераль хезмәте искәрткәнчә, яңа өлгергән җиләк-җимеш продукциясен куллану бик мөһим, чөнки яшелчә, җиләк-җимешләрдә кеше организмына  кирәк булган файдалы туклыклы матдәләр, витаминнар һәм микроэлементлар бар.

Яшелчә, җиләк-җимеш һәм җиләк-җимешләр күп файда китерсен өчен, җиләк-җимеш продукциясен сайлау буенча тәкъдимнәрне үтәргә кирәк:

- яшелчә продукциясен сатуның билгеләнгән урыннарында гына сатып алырга кирәк;

- кирәк булганда сатып алына торган азык-төлекнең сыйфатын һәм куркынычсызлыгын раслый торган документларны таләп итәргә;

- сатучы (хуҗасы) шәхси гигиена кагыйдәләрен төгәл үтәргә тиеш, пөхтә киенгән булырга, чиста санитария киеме (махсус баш киемен дә кертеп), оешманың күкрәк фирма билгесе, аның исеме, адресы (урнашу урыны), сатучының ФИО киеп йөрергә тиеш;

- Сатучы (хуҗасы) палатка, киоск, автофургон, арба, лоток, шулай ук әйләнә-тирә территорияне чиста тотарга тиеш.
Яшелчә, җиләк-җимеш сатып алганда, продуктның тышкы кыяфәтенә, исенә, төсенә һәм консистенциясенә игътибар итәргә кирәк. Җимешләрнең төсе бу төргә хас булырга, кабыгын зарарламыйча, бозылу һәм черү билгеләре булмаска тиеш. Махсус җимешләр көчле хуш ис белән аерылып тора.
Игътибар итәбез, черегән, бозылган, яшелчә, бахч культуралар һәм җиләк-җимешләр тиресе бөтенлеген бозып сату рөхсәт ителми.

Йогышлы авыруларны профилактикалау чаралары

- шәхси гигиена кагыйдәләрен үтәү (ашар алдыннан кул юу һәм ризык әзерләү, урамнан әйләнеп кайткач, бәдрәф карау, авырулар белән аралашу һ.б.) ; -
җиләк-җимеш, яшелчә
, яшеллек һәм җиләк-җимеш саклау шартларын үтәү. - аларның җимешләрен һәм яшеллекләрен юу аларның йогышлы авыруларны профилактикалау өчен зарури шарт булып тора.

Хәтерегездә тотыгыз, яшелчә һәм җиләк-җимешләр кулланыр алдыннан, су агып торган су астында яисә щётка ярдәмендә яхшылап юарга кирәк. Җиләк-җимеш продукциясен юу өчен савыт-саба яки сабын юу өчен көнкүреш чараларын кулланырга киңәш ителми.

Ничек дөрес юарга?

Тамыразыклар (бәрәңге, редис, кишер, чөгендер һ.б.), җылы суда аз вакытка катып торырга кирәк (10-15 минут). Аннары щётка белән яхшылап чистартырга, юарга.
Кәбестәне (аксымлы, пекин һәм башка төр яфраклы) салкын су белән юу алдыннан яфракларның өске катламыннан чистартырга кирәк.
Чәчәкле кәбестәне, бөҗәкләрдән арындыру өчен, башта салкынча суда чылатып, чәчәк бөртегенә бүлеп, бер үк вакытта аны каралып беткән участоклардан азат итү яхшырак.
Яшел тәмләткечләр аеруча игътибар сорый. Яшел суган, укроп, петрушка, кинза, кузгалак, салат яшеллеген сайларга, тамырларын, саргайган һәм бозылган яфракларын бетерергә кирәк. Алга таба яшеллекне 15 минутка салкынча суда чылатып, вакыт-вакыт суны алыштырып, аерым яфраклар һәм ботаклар буенча яшеллекне тикшергәндә, су чиста булмаганга кадәр. Шуннан соң яшеллекне агып чыккан су белән яхшылап капларга кирәк. Яшел тәмләткечләрне патоген микроблардан һәм гельминт йомыркаларыннан яхшырак чистартыр өчен, аны ярты сәгать дәвамында тоз яки серкә эремәсендә тотарга мөмкин (1 аш кашыгы тоз яки 1 литр су серкә).
Виноградны кран астыннан «душ» белән юарга кирәк. Юганнан соң - суын агызырга. Тәлгәшләре тыгыз булса, аларны кайчы белән аерырга кирәк, әмма җиләк-җимешләрне төбеннән аермаска. Ул, бөке кебек, җиләкне чит микроорганизмнар эләгүдән саклый һәм тиз черүне һәм продуктның бозылуын булдырмый.
Җиләкләр, башка җимешләр кебек үк, куллану алдыннан җентекләп юуны таләп итә. Юар алдыннан «артык» җимешләрне: пешкән, өлгереп җитмәгән, череп беткән, зарар күргән экземплярларны сайлап алырга кирәк. Җиләкләрне юарга һәм суда кирәкле вакыттан озаграк тотарга ярамый.
Чия, черешни, кура җиләге, карлыган һәм башка җиләк-җимешләрне юу өчен түбәндәгеләр тәкъдим ителә: җиләкләрне бер катлам итеп, су астында 5 минут юарга. Шул рәвешле туфрак яки тузан коелачак. Җиләкне туфрак һәм ком калдыкларыннан юу өчен, җиләкләрне салкынча суда 5-10 минутка туңдырып, аннары агып торган су белән чайкарга кирәк.