«Эхо веков в истории семьи – Тарихта без эзлебез» нәсел шәҗәрәсе фестиваленең зона этабында Менделеевск районын химиклар буыны Зыятдиновлар тәкъдим итте
2022 елның 6 апрелендә Яр Чаллы шәһәрендә Татарстан Республикасының архив эше буенча Дәүләт комитеты тарафыннан ел саен үткәрелә торган «Эхо веков в истории семьи – Тарихта без эзлебез» исемле шәҗәрә фестиваленең зона этабы узды. Менделеевск районыннан химиклар буыны Зиятдиновлар катнашты. Аның биш буыны үз хезмәтен Бондюг химия заводы һәм илнең башка химия предприятиеләренә багышладылар. Зыятдиновлар нәселендә нәселдән килгән эшчеләр дә, химия фәннәре докторы, академик Илдус Нуретдинов та бар. Варислар гаиләсендә шәхси документлар, бүләкләр, Фоторәсемнәр, көнкүреш әйберләре, династия вәкилләренең кул эшләре сакланган һәм алар барысы да фестивальгә тәкъдим ителде. Чыгышны Рәмзия Мирсәет кызы Казакова (Зыятдинова) (фотода) әзерләде.
Зыятдиновлар химия династиясенең әти-әнисе булып, Нократ губернасының Малмыж өязе Кошкино (Кукшел) авылыннан кечкенә җир биләүче Бәдретдин (хәзер Татарстан Республикасының Кукор районы) торган. Ул 2 яшьлек улы Зыятдин белән Бондюг химия заводына бәхетле тормыш эзләп килгән, анда квас ясау цехына камерщик булып урнашкан. Цехта эшләү аркасында ул күрүен югалтты. 1890 елда вафат була.
Бәдретдин үлгәннән соң, аның унбер яшьлек улы Зыятдин Бондюг химзаводына эшкә килә, башта казаннарны чистартучы, аннары 36 ел эшләгән хлор цехында производство ударнигы була. 1935 елда Татарстан хезмәт Герое исеменә тәкъдим ителә. Бәдретдинов Зыятдин гаиләсендә өч кыз, өч малай туа Миргазиз, Мирсәет, Миргасим, Рабига, Хәнифә, Тожелбанат Әниләре Мөхебҗамал 1 дәрәҗә “Ана” медале белән бүләкләнә. Барлык балалар да Зыятдиновлар фамилиясен йөртәләр һәм химия династиясенең дәвамчыларына лаеклы булдылар.
Зыятдинның бөтен уллары Бондюг химзаводында хезмәт итә башлыйлар, барысы да Бөек Ватан сугышы юллары буйлап үттәләр, барысы да хәрби һәм хезмәт бүләкләре белән бүләкләнәләр. Алар барысы да безнең шәһәрдә хөрмәтле кешеләр иде.
Миргазиз партия райкомының оештыру бүлеге мөдире, Бондюг райбашкарма комитеты рәисе урынбасары, Менделеевск шәһәр советы рәисе, автотранспорт предприятиесе директоры, икмәк заводы директоры булып эшләде. Аның улы Фәрит КАМАЗ төзүчеләренең беренчеләреннән берсе, оныгы Артур Фәрит улы Зыятдин улы хәзер Яр Чаллыда КамПИ укытучысы.
Мирсәет, демобилизациядән соң, Бондюг заводына кайта, озак вакыт Менделеевск автотранспорт предприятиесенең машина йөртүчесе һәм директоры булып эшли. Мирсәетнең хезмәт стажы 45 ел булды. Әдәби әдәбият укырга бик ярата иде, бай китапханәсе бар иде, бик тә шөһрәтле спортчы иде.
Миргасим шулай ук гомере буе химзаводта эшләде, бик күп хезмәт бүләкләре алды. Анда Бондюжский эшчеләр бистәсендәге китаплары иң зур җыелмаларының берсе иде. Бик яхшы китап төплүче иде, аның турында "алтын куллы" дип сөйләделәр. Миргасимның өч кызы бар иде, шуларның икесе һәм хатыны Гөлбану да - химия заводында.
Зыятдинның кызы, Хәнифә, кырык ел химзаводның үзәк лабораториясендә инженер-тикшеренүче булып эшләгән. «Бөек Ватан сугышы елларында фидакарь хезмәт өчен» медале, Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнгән. Хәнифә гаиләсендә Илдус атлы улы туды, ул химия өлкәсендә дөньякүләм танылган галим булды. 2010 елда Илдус Әгъләм улына Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе лауреаты исеме бирелде, 350дән артык фәнни мәкалә һәм 27 авторлык таныклыгы һәм патент авторы булды. Хатыны Ольга Николаевна белән бергә ул Казан шәһәренең Арбузов исемендәге органик һәм физик химия институтында 85 ел эшләде.
Тожелбанат Зыятдинова һәм аның гаилә әгъзалары, гомумән алганда, 91 ел Казан «Тасма» химия заводында эшләделәр. Рабига Зыятдинова Бондюг заводыннан Джержинский химия заводына җибәрелә, аңа үзенең бөтен хезмәт стажын багышлаган. Зыятдиновларның балалары һәм оныклары да нәсел химиклары булдылар. Зыятдиновлар династиясенең гомуми химия стажы 480 ел тәшкил итә.
Теләсә кайсы гаилә тарихында, су тамчысында кебек, халыкның һәм илнең тарихы чагыла.