Бүген 15 март-Бөтендөнья кулланучылар хокукларын яклау көне
Халыкара кулланучылар оешмалары Федерациясе 2023 елгы Бөтендөнья кулланучылар хокуклары көне темасын игълан итте: экологик чиста энергия һәм продукция куллануга күчү аша кулланучыларның хокукларын һәм мөмкинлекләрен киңәйтү.
Динамик икътисадый үсеш сәнәгать секторының да, хезмәт күрсәтү секторының да яшәеше өчен кирәкле энергиягә ихтыяҗның артуына турыдан-туры бәйле. Киң аңлаешлы сәнәгать җитештерүеннән, авыл хуҗалыгыннан һәм эшкәртүдән, шулай ук транспорт, көнкүреш техникасын һәм җиһазларын тукландыруга кадәр төрле хезмәтләрдән - бу өлкәләрнең һәркайсы электр энергиясе гигаватларын куллана.
Кызганычка каршы, аны традицион ысуллар белән җитештерү атмосферага бик күп парник газлары чыгару рәвешендә әйләнә-тирә мохитне җитди пычратуга китерә. Бу күренешнең җимергеч нәтиҗәләрен без инде күптәннән һава сыйфатының начарлануы һәм глобаль җылыну рәвешендә күрәбез, мәсәлән, су басу һәм давыллар ешлыгының артуына, полюсларда боз катламының эреүенә яки күп кенә үсемлек һәм хайван төрләренең һәлак булуына йогынты ясый.
Гаҗәп түгел, еллар дәвамында сәнәгатьтә яңартыла торган энергия чыганакларын пропагандалауга һәм куллануга шулкадәр игътибар бирелә
"Яшел" энергия ничек җитештерелә һәм яңарып торучы энергия турында нәрсә белергә кирәк?
Дөньяда кулланыла торган энергиянең иң популяр яңарып торучы чыганаклары булып түбәндәгеләр тора:
Кояш энергиясе
Бу хәзерге вакытта яңартыла торган энергиянең иң популяр төре. Кояш энергиясе фотоэлектр җайланмалары һәм кояш коллекторлары ярдәмендә җитештерелә. Беренчеләре кояштан җылылык ала һәм аннан соң аны электр энергиясенә, ә икенчеләре җылылык энергиясенә үзгәртә, мәсәлән, көнкүреш яки сәнәгать ихтыяҗлары өчен кайнар су әзерләү өчен кулланыла.
Җил энергиясе
Экологик энергетиканың бер баганасы булып шулай ук җил электр станцияләре тора, алар нәтиҗәле турбиналардан һәм электр энергиясе җитештерүче җайланмалардан тора. Җил генераторлары кинетик энергияне электр энергиясенә әйләндерә. Җил электр станцияләрен кулланып яңартыла торган энергия җитештерү, әлбәттә, югары җилле зоналарда иң отышлысы.
Су энергиясе
Су энергиясе табигый эчке су агымнары ярдәмендә барлыкка килә. Гидроэнергетика, нигездә, шактый көчле агымлы яки зур агып төшүле булган елгаларга бәйле. Электр энергиясе җитештерү механик энергияне электр энергиясенә үзгәртүче махсус турбиналар белән җиһазландырылган гидроэлектростанцияләрдә башкарыла.
Геотермаль энергия
«Яшел» энергиянең тагын бер чыганагы-геотермаль җылылык, ул җир асты суларында һәм тирән тау токымнарында туплана. Еш кына «Җирнең эчке энергиясе» дип атала, ул нигездә җылылык чыганагы буларак кулланыла. Электр энергиясе җитештерү өчен сирәгрәк кулланыла.
Биомассадан энергия
Бу мәкаләдә искә алынган тагын бер яңартыла торган энергия чыганагы-үсемлек яки хайван матдәләреннән торган биомасса. Терлекчелек, авыл хуҗалыгы яки йорт хуҗалыкларыннан калган калдыкларны яндыру, газ бүлеп чыгару яки этерификация процессына дучар булырга мөмкин.
Яңартыла торган энергия чыганаклары киләсе дистә елларда дөнья энергиясенең иң тиз үсә торган сегменты булачак. Чөнки файдалы казылмалар бетә, ә кояш һәм җил энергиясе бетми диярлек!
ТР Дәүләт алкоголь инспекциясенең Яр Чаллы территориаль органы