Роспотребнадзор аңлата: "Торак коммуналь хуҗалык өлкәсендә кулланучылар хокуклары"

 Торак-коммуналь хуҗалык өлкәсендә кулланучылар хокукларын яклау иң мөһим проблемаларның берсе булып тора.

“Кулланучылар хокукларын яклау турында” 1992 елның 7 февралендәге 2300-1 номерлы РФ Законы   кулланучының тиешле сыйфатлы һәм яшәү, сәламәтлек, кулланучы милке һәм әйләнә-тирә мохит өчен куркынычсыз хезмәтләргә (эшләргә)  аларны башкаручы турында мәгълүмат алуга хокукларын билгели

"Кулланучылар хокукларын яклау турында" 1992 елның 7 февралендәге 2300-1 номерлы РФ Законының 4 статьясы нигезендә башкаручы кулланучыга   шартнамәгә туры килә торган сыйфатлы хезмәт күрсәтергә тиеш.

Күпфатирлы йортларда һәм торак йортларда биналар милекчеләренә һәм кулланучыларга коммуналь хезмәтләр күрсәтү кагыйдәләре Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2011 елның 6 маендагы  354 номерлы «Күпфатирлы йортларда һәм торак йортларда торак урыннары милекчеләренә һәм алардан файдаланучыларга коммуналь хезмәтләр күрсәтү турында»   карары белән расланган    коммуналь хезмәтләрне Россия Федерациясе законнары таләпләре һәм коммуналь хезмәтләр күрсәтү турындагы нигезләмәләрне үз эченә алган шартнамә нигезендә тиешле сыйфаттагы хезмәтләр күрсәтергә тиеш (сыйфатлы су, чүпне вакытында чыгару һ.б.).

Кулланучыга күрсәтелә торган хезмәтләрнең сыйфатын тәэмин итеп, башкаручы аларның иминлеген дә тәэмин итәргә тиеш ( 1992 елның 7 февралендәге 2300-1 номерлы  "Кулланучылар хокукларын яклау турында" РФ законының 7 статьясы) Кулланучы хезмәт күрсәтүнең гадәти шартларда кулланучы тормышы, кулланучы сәламәтлеге, әйләнә-тирә мохит өчен куркынычсыз булуы, шулай ук кулланучы мөлкәтенә зыян китермәве хокукына ия. Кулланучының, әйләнә-тирә мохитнең тормышы һәм сәламәтлеге өчен хезмәт күрсәтүнең куркынычсызлыгын тәэмин итәргә, шулай ук кулланучылар мөлкәтенә зыян килүне булдырмый калу таләпләре мәҗбүри (чүпне вакытында чыгару яисә чүп үткәргечне чистарту, сыйфатлы һәм куркынычсыз төзелеш материалларын кулланып ремонт ясау һ.б.).

Моннан тыш, башкаручының төп бурычларының берсе - үзе турында һәм  күрсәтелә торган хезмәтләр турында тулы һәм дөрес мәгълүмат бирү бурычы.

Кулланучы өчен мәгълүмат күләме һәм исемлеге "Кулланучылар хокукларын яклау турында" 1992 елның 7 февралендәге 2300-1 номерлы РФ Законының 8, 9, 10 статьялары, күп фатирлы йортларда һәм торак йортларда биналар милекчеләренә һәм кулланучыларга коммуналь хезмәтләр күрсәтү кагыйдәләре белән билгеләнгән. 

Күпфатирлы йортларда һәм торак йортларда  торак милекчеләренә һәм кулланучыларга коммуналь хезмәтләр күрсәтү кагыйдәләренең 33 пункты нигезендә ТКХ хезмәтләре кулланучысы түбәндәгеләргә хокуклы:

- тиешле сыйфаттагы коммуналь хезмәтләрне тиешле күләмдә алу;

- сыйфатсыз, тулы булмаган яисә үз вакытында күрсәтелмәгән очракта, торак һәм коммуналь хезмәтләр өчен  түләүнең билгеләнгән сроктан арткан өзеклекләр вакытында коммуналь хезмәтләр өчен түләүне туктатуга;

-  шәхси, гомуми (фатир) яисә   бүлмәдә исәпкә алу  приборын урнаштыру турында карар кабул итү;

- күрсәтелгән   коммуналь хезмәтләр өчен түләү күләмен түләүгә карата дөрес итеп исәпләү турында башкаручыдан мәгълүмат алу;

- Коммуналь хезмәтләр тиешле сыйфатта күрсәтелмәсә һәм (яисә) билгеләнгән дәвамлылыктан артса, шулай ук Россия Федерациясе законнары нигезендә мораль зыян күрсәтелгәнгә күрә кулланучының гомеренә, сәламәтлегенә яисә мөлкәтенә китерелгән зыянны һәм зарарны башкаручыдан түләтүне таләп итәргә. Законлы таләпләрне үтәүче канәгатьсезлек белдергән очракта, кулланучы судка мөрәҗәгать итәргә хокуклы, мондый мәсьәләләр бары тик РФ Гражданлык кодексының 11 нче маддәсенең 1 нче өлешендә билгеләнгән граждан суд эшчәнлеге кагыйдәләре буенча гына суд тарафыннан каралырга мөмкин. "Кулланучылар хокукларын яклау турында" РФ Законы нигезендә үз хокукларын яклау һәм тотылган чыгымнарны башкаручыдан һәм кулланучыларның зыяннарын түләтү өчен,   яшәү урыны буенча, җавап бирүче урыны буенча, килешүне төзү яисә үтәү урыны буенча судка мөрәҗәгать итәргә хокуклы.

РФ Торак кодексының 20 маддәсе дәүләт торак күзәтчелеге Россия Федерациясе Хөкүмәте билгеләгән дәүләт торак күзәтчелеген оештыру һәм үткәрү таләпләрен исәпкә алып, Россия Федерациясе субъекты дәүләт хакимиятенең югары башкарма органы билгеләгән тәртиптә Россия Федерациясе субъектлары башкарма хакимиятенең вәкаләтле органнары (төбәк дәүләт торак күзәтчелеге) тарафыннан гамәлгә ашырыла дип беркетелә.    

Торак-коммуналь хуҗалык өлкәсендә контроль-күзәтчелек вәкаләтләренең төп өлеше дәүләт торак инспекциясенә тапшырылган.

Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2013 елның 11 февралендәге 493 номерлы карары белән расланган   дәүләт торак күзәтчелеге турындагы Нигезләмә нигезендә,  Дәүләт торак инспекциясе (территориаль бүлек) дәүләт хакимияте органнары, җирле үзидарә органнары, шулай ук юридик затлар, шәхси эшмәкәрләр һәм гражданнар тарафыннан түбәндәгеләргә карата мәҗбүри таләпләрне үтәүне күзәтә:

-  торак биналарына, алардан файдалануга һәм торышына;

- күпфатирлы йортта гомуми милекнең торышы;

-          Торак биналарын, торак урыннарын яшәү өчен яраксыз дип тану тәртибенә, күпфатирлы йортны авария хәлендә дип тану тәртибенә Россия Федерациясе Хөкүмәте раслаган Нигезләмә нигезендә сүтелергә яисә реконструкцияләнергә тиеш;

- Россия Федерациясе законнары таләпләре нигезендә күпфатирлы йорт белән идарә итүне һәм күпфатирлы йортның гомуми мөлкәтен карап тоту һәм ремонтлау эшләрен башкаручы затлар тарафыннан башкарылган эшләр;

- бинаны карап тоту һәм ремонтлау өчен түләү күләмен билгеләүгә;

- күпфатирлы йортлардагы һәм торак йортлардагы торак урыннары милекчеләренә һәм алардан файдаланучыларга коммуналь хезмәтләр күрсәтүгә;

- коммуналь хезмәтләр өчен түләү күләмен билгеләү һәм аны кертү;

- күпфатирлы йортларның һәм торак йортларның энергетика нәтиҗәлелеген тәэмин итү, аларны энергетика ресурсларын исәпкә алу һәм мондый приборларны эксплуатацияләү приборлары белән җиһазлау;

- күпфатирлы йортларда гомуми мөлкәткә капиталь ремонт ясауны финанслау буенча махсуслаштырылган коммерциягә карамаган оешмалар эшчәнлеге;

-           күпфатирлы йортлар белән идарә итүне, шул исәптән күпфатирлы йортта гомуми мөлкәтне карап тотуны һәм ремонтлауны, коммуналь хезмәтләр күрсәтү шартлары булган шартнамәләрне һәм күпфатирлы йортта торак урыннары милекчеләренең гомуми мөлкәтен файдалану турындагы шартнамәләрне төзү тәртибенә һәм шартларына; 

-               Торак фондын, аның милек рәвешләренә бәйсез рәвештә, энергияне сак тоту турында һәм энергетика нәтиҗәлелеген арттыру турында торак законнарында билгеләнгән файдалануга һәм саклауга карата капиталь ремонт фондларын һәм башка мәҗбүри таләпләрне формалаштыруга.