СПИДтан үлгән кешеләрне халыкара хәтер көне яңа коронавирус инфекциясе таралу чорында

Яңа коронавирус инфекциясе таралу чорында СПИДтан вафат булган кешеләрне искә алу көне

2020 елның 17 маенда дөнья җәмәгатьчелеге СПИДтан вафат булган кешеләрне искә алу көнен билгеләп үтә. Хәтер көненең максатлары үзгәрешсез кала: эпидемия китергән кешеләрне искә алу, җәмгыятькә мәгълүмат бирү һәм мобилизацияләү, эпидемиянең һәркемгә кагылуы турында уйланырга мәҗбүр итү.

Авыруның беренче очракларын теркәгәннән соң узган 30 елдан соң СПИД дөньяда вакытыннан алда үлем санының төп сәбәпләреннән берсе булып кала бирә. БМО мәгълүматларына караганда, эпидемия башланганнан бирле дөньяда зарарланган барлык кешеләрнең 42,7% ы ВИЧ-йогышы белән бәйле авырулардан үлгән.

Агымдагы елда кешелек яңа глобаль чакыру - миллионлаган кешеләрнең тормышын үзгәрткән COVID-19 пандемиясе белән очрашкан.

Йогышлылар саны тиз арту, йогышны кисәтү өчен вакцина булмау, вакытыннан алда үлем – китем арту, халыкның иң зәгыйфь төркемнәрен Җиңү-ВИЧ-йогышын һәм яңа коронавирус инфекциясен таратуның төп билгеләре. Әмма ВИЧ-инфекция белән билгеле бер үз-үзеңне тоту куркынычы булган затлар ешрак зарарлана, ә COVID – 19-хроник авырулар (шикәр диабеты, йөрәк-кан тамырлары авырулары, гипертоник авыру һ.б.) белән пациентлар. Ике очракта да эшкә яраклы 30-40 яшьлек кешеләр арасында үсеш теркәлә.

ВИЧ-йогышы тарала башлаганда ВИЧ белән яшәүче кешеләргә карата Дискриминация шулай ук йоктыру куркуы, тапшыру юлларын һәм профилактика алымнарын белмәү аркасында яңа коронавирус инфекциясе пандемиясе чорында кешеләрне берләштерә.

Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматларына караганда, хәзерге вакытта ВИЧ белән яшәүче 19 зат-COVID йогу куркынычы халыкның гомуми популяциясе белән чагыштырганда югарырак дигән дәлилләр юк. Шул ук вакытта, үз-үзеңне изоляцияләү һәм социаль дистанцияне үтәргә киңәш итү ВИЧ-инфекцияле, шул исәптән, виретровируска каршы терапия алмаучылар һәм иммунитетның түбән дәрәҗәсе булган кешеләр өчен актуаль.

Белешмә өчен!Россия Федерациясендә ВИЧ-инфекциялеләрнең гомуми саны 1,4 млн. кеше тәшкил итә, шулардан 350 мең кеше үлгән.

Татарстан Республикасында 2020 елның 14 маена ВИЧ-инфекциянең 25449 очрагы теркәлгән. Барлыгы 6915 кеше үлгән, шул исәптән ВИЧ – йогышы сәбәпләре буенча-2261 кеше.

4 ай эчендә. 2020 елда республикада ВИЧ белән яшәүче 358 кеше ачыкланган (100 мең кешегә авырулар күрсәткече-9,6), бу 2009 елның шул ук чоры белән чагыштырганда 9% ка кимрәк (100 мең кешегә 10,5). ВИЧ-йогышы очраклары Татарстан Республикасының барлык районнарында теркәлгән, республика күрсәткеченнән артып китү Бөгелмә, Әлмәт, Лениногорск районнарында даими рәвештә күзәтелә.

Республикада ВИЧ-инфекция таралуның үзенчәлеге булып эпидемиологик процесска куркынычлы тәртип төркемнәренә кермәгән урта һәм өлкән яшьтәге затларны актив җәлеп итү, эшкә яраклы ВИЧ-инфекцияле халыкның чагыштырма авырлыгы арту тора. Агымдагы елда яңа ачыкланган ВИЧ-инфекцияле кешеләр арасында 63%-30-59 яшьлекләр, ВИЧИНФЕКЦИЯЛЕЛӘРНЕҢ өчтән бер өлеше - хатын-кызлар.

Мөһим! ВИЧ-инфекция кан аша (организмга йогышлы булмаган кан эләккәндә, ешрак стериль булмаган инъекция инструментарие аша), теләсә нинди якланмаган җенес контактларында, балага (йөклелек, бала табу вакытында һәм күкрәк имезгәндә) тапшырыла.

ВИЧ кул кушырган вакытта, үбешкәндә һәм кочагында, гомуми савыт-саба һәм гомуми бәдрәф кулланганда, бассейн, мунча, сауна, бөҗәк тешләгәндә, азык-төлек аша тапшырылмый.

ВИЧ-инфекциядән прививкалар юк! ВИЧ-инфекция йоктырудан саклау кагыйдәләрен белергә һәм кулланырга кирәк, алар ВИЧ-инфекциядән «прививка " булачак»:

- наркотиклар кулланмаска;

- иртә җенси мөнәсәбәтләрне төшереп калдырырга;

- үз партнерыңа тугрылыкны сакларга, гаилә кыйммәтләрен хөрмәт итәргә;

- очраклы җенси контактларда барьер контрацептивларны (презервативларны) кулланырга;

- кулланырга индивидуаль предметлар шәхси гигиена (өчен бритья, маникюра, гигиена процедуралары);

- төрле манипуляцияләр (колакларны чыныктыру, татуировкалар ясау) бары тик махсус учреждениеләрдә генә үткәрергә кирәк.

ВИЧ-инфекция озак вакытлар нинди дә булса үзенчәлекле симптомнар белән күренми, һәм пациентлар, инфекцияле буларак, зарарлану турында шикләнми. Вирусны вакытында ачыкларга һәм авыруны дәвалый башларга бары тик ВИЧ-инфекциясенә лаборатория тесты гына мөмкинлек бирә.

ВИЧка тест үткәрү тәртибе, түләүсез һәм (яки) аноним тикшерү гамәлгә ашырыла торган медицина оешмаларының адреслары турында халыкны планлы диспансерлаштыру кысаларында белергә мөмкин.

"ТР ССМ СПИД һәм йогышлы авыруларны профилактикалау һәм аларга каршы көрәш буенча республика үзәге» ДАССО сайтында InfoSPID.ru һәм ышаныч телефоны буенча: (843)272-70-90.

Халыкара СПИДтан үлгән кешеләрне искә алу көне алдыннан Роспотребнадзорның Татарстан Республикасы буенча идарәсе бөтен кешене үзенең ВИЧ-статусы турында уйланырга, үз сәламәтлегенә һәм әйләнә-тирәдәгеләрнең сәламәтлегенә сакчыл карарга, ВИЧ-инфекциясенә Ирекле тикшерү уздырырга чакыра.Без югалткан кешеләрне истә тотып, яңа коронавирус инфекциясе таралган чорда гражданнарның сәламәтлеге һәм иминлеге өчен аеруча саклык чараларын үтәргә кирәк.