Пенсия билгеләгәндә алдан эшләү турында

Пенсия билгеләү өчен Пенсия фондына вакытыннан алда мөрәҗәгать итү турындагы сорауларга клиент хезмәте җитәкчесе Раушан Иштанова җавап бирә:

- Пенсиягә чыгу хокукы барлыкка килгәнче 12 ай һәм элек вакытыннан алда эш алып барыла. Шулай ук вакытыннан алда иминият пенсиясен билгеләүгә дәгъва кылучы гражданнар, мәсәлән, Педагогик, медицина эшчәнлеген гамәлгә ашыруга бәйле рәвештә № 1 Яки No 2 исемлек буенча мөрәҗәгать итә ала.

Гражданин алдан эшкә документларны ни рәвешле тапшыра ала?

- Документларны алдан әзерләүгә мөрәҗәгать итү ике ысул белән булырга мөмкин:

* эш бирүче аша, әгәр ул Пенсия фондының территориаль органы белән электрон мәгълүмати хезмәттәшлек турында килешү төзегән булса;

* якын арада Пенсия фонды идарәсенә яки клиент хезмәтенә гражданин үзе киләчәктә иминият пенсиясе билгеләнәчәк.

Эш бирүче аша документлар тапшыру өстенлекләре нидә?

- Эш бирүче аша документларны алдан әзерләүгә мөрәҗәгать иткәндә, гражданга эштән сорап, клиентлар хезмәтенә мөрәҗәгать итәргә кирәкми.

Эш бирүче хезмәткәрнең пенсияне электрон рәвештә билгеләү документларын Пенсия фондына пенсия хокукы килеп чыкканчыга кадәр 12 ай алдан, ә пенсияне билгеләү өчен гаризаны пенсия хокукы чыкканчыга кадәр 1 ай алдан тапшырачак. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, мәгълүматларны тапшыру квалификацияле электрон култамга ярдәмендә якланган элемтә каналлары буенча һәм бары тик хезмәткәрнең шәхси мәгълүматларын эшкәртүгә ризалыгы белән генә гамәлгә ашырыла. Шул ук вакытта Пенсия фондына кәгазьдә документлар тапшырылмый.

Вакытлы эшкә нинди документлар тапшырырга кирәк?

- Алдан мөрәҗәгать иткәндә гражданнардан булган документларны тапшырырга кирәк: паспорт яки шәхесне раслаучы башка документ, стаж турында документлар (хезмәт кенәгәсе, хәрби билет, Белешмә), уку турында документлар (диплом, аттестат), өйләнешү турында таныклык (әгәр документлар башка фамилиягә бирелгән булса), бала туу турында таныклык, пенсия хокукына яки күләменә йогынты ясый торган башка документлар, мәсәлән, хезмәт хакы турында белешмә.

Пенсия фонды белгечләренең үз вакытында эшләүләре нинди?

- Пенсия фонды белгечләре тәкъдим ителгән документларга бәя бирәчәкләр, аларны рәсмиләштерүнең дөреслеген һәм шәхси (шәхсиләштерелгән) исәпкә алу белешмәләренең туры килүен тикшерәчәкләр. Тиешле запросларны җибәрү юлы белән стаж турындагы белешмәләрне соратып алуда ярдәм итәчәкләр. Вакытыннан алда пенсия белән тәэмин итү хокукын билгеләячәкләр. 2000-2001 еллар өчен шәхси лицевой счетта исәпкә алынган хезмәт хакы күләмен анализлаячаклар һәм, кирәк булганда, 5 ел өчен хезмәт хакы турындагы белешмәне таләп итүдә ярдәм күрсәтәчәкләр.

Якын чит ил Республикаларыннан даими яшәү урынына килгән гражданнарның алдан эшкә мөрәҗәгать итү мөмкинме?

- Әйе, һичшиксез, мөмкин генә түгел, ә элеккеге СССР дәүләтләре территориясендә эшләү чорлары булган гражданнарның, Пенсия фонды идарәләре запросларына җавапларның озак килүен исәпкә алып, вакытыннан алда эшләвенә дә мөрәҗәгать итәргә кирәк.

Элеккеге СССР территориясендә (мәсәлән, Үзбәкстанда, Кыргызстанда һәм башка республикаларда) урын алган иминият һәм ташламалы стажны документлар белән раслау, хезмәт хакын исәпкә алу өчен Пенсия фондының клиентлар хезмәте чит ил дәүләтенең компетентлы органына запрос җибәрәчәк. Алдан ук мөрәҗәгать компетентлы органнан пенсиягә хокук җиткәнчегә кадәр стаж һәм хезмәт хакы турында документлар алырга мөмкинлек бирәчәк.

Әгәр гражданинга вакытыннан алда эш алып барылса, пенсия билгеләү өчен ул кайчан һәм ничек гариза бирә ала?

- Пенсияне билгеләү өчен гариза хокук җиткәнчегә кадәр бер ай кала бирелә.

Гаризаны эш бирүче аша электрон элемтә каналлары аша җибәрергә мөмкин. Әгәр гражданин идентификацияләү һәм аутентификацияләүнең бердәм системасында теркәлгән булса, гаризаны Пенсия фондының «гражданинның Шәхси кабинеты» сайтында яки дәүләт хезмәтләренең бердәм порталы аша бирергә мөмкин. Игътибар итегез, Есида гражданнарны теркәү Пенсия фондының барлык территориаль органнары тарафыннан башкарыла.

Шулай итеп, гражданин пенсия билгеләү өчен территориаль органга шәхси мөрәҗәгать итмичә генә гариза бирә ала.