Ата-ана хокукыннан мәхрүм итү-нигез һәм нәтиҗәләр

Россия Федерациясе Гаилә кодексының 54 статьясында һәр баланың гаиләдә яшәргә һәм тәрбияләнергә, үз ата-аналарын белергә, аларны кайгыртуга, алар белән бергә яшәү хокукы билгеләнгән.

Шуның белән бергә, РФ Гаилә кодексының 69 статьясы нигезендә, ата-аналар, әгәр дә алар ата-ана хокукыннан мәхрүм ителергә мөмкин:

- ата-аналар бурычларын үтәүдән, шул исәптән алимент түләүдән качканда да, баш тарталар;

- үз баласын бала тудыру йортыннан (бүлекчәсеннән) яисә башка медицина оешмасыннан, белем бирү оешмасыннан, социаль хезмәт күрсәтү оешмасыннан алудан баш тарталар;

- ата-аналар хокукларыннан явызларча файдаланалар;

- балалар белән рәхимсез мөрәҗәгать итәләр, шул исәптән физик яки психик көчләүне гамәлгә ашыралар, аларның җенси кагылгысызлыгына омтылалар;

- хроник алкоголизм яки наркомания белән авыручылар;

- үз балаларының, башка ата-анасының, хатынының, шул исәптән ата-анасы булмаган балаларның, йә гаиләнең башка әгъзасының тормышына яки сәламәтлегенә карата аңлы рәвештә җинаять кылдылар.

Ата-ана хокукыннан мәхрүм итү турындагы эшләр прокурор һәм опека һәм попечительлек органы катнашында карала.

Ата-ана хокукыннан мәхрүм итү турындагы эшне караганда, суд ата-аналардан (аларның берсе) ата-ана хокукыннан мәхрүм ителгән балага алимент түләттерү мәсьәләсен мәҗбүри тәртиптә хәл итә.

Әгәр суд ата-ана хокукыннан мәхрүм итү турындагы эшне караганда, ата-аналар гамәлләрендә (аларның берсе) җинаять җаваплылыгына тартылучы гамәл билгеләре ачыкланса, ул бу хакта прокурорга хәбәр итәргә тиеш.

Ата-ананың җитди сәбәпләрсез, суд карарын бозган өчен, балигъ булмаган балаларны карап тоту өчен акча түләмәве РФ Җинаять кодексының 157 статьясы буенча җинаять җаваплылыгына китерә.

Ата-ана хокукыннан мәхрүм ителгән ата-аналар бала белән туганлык фактына нигезләнгән барлык хокукларны (балалары булган гражданнар өчен билгеләнгән ташламаларны, дәүләт пособиеләрен киләчәктә балага карап тоту хокукын алу хокукына ия) югалта. Һәм киресенчә, ата-ана хокукыннан мәхрүм ителгән бала торак урынга милек хокукын яки торак урыныннан файдалану хокукын, шулай ук туганлык фактына нигезләнгән милек хокукларын, шул исәптән мирас алу хокукын саклый (РФ Гаилә кодексының 71 статьясы).

ТР Менделеевск районы прокуратурасы