1 март-Бөтендөнья иммунитет көне
Кулланучылар хокукларын яклау һәм кеше иминлеге өлкәсендә күзәтчелек федераль хезмәте хәбәр иткәнчә, 2002 елдан башлап ел саен, Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы инициативасы буенча, 1 мартта Бөтендөнья иммунитет көне билгеләп үтелә.
Бөтендөнья иммунитет көнен үткәрү максатлары:
- җәмгыятькә иммун системаның нәрсә икәнлеген һәм аны ныгытуның нинди ысуллары барлыгын аңлату;
- халыкка иммун системасы эшчәнлегенең әһәмияте, үзенчәлекләре турында мәгълүмат бирү;
- төрле иммун авыруларның таралуына бәйле проблемаларга җәмәгатьчелек игътибарын җәлеп итү.
Бөтендөнья иммунитет көне ничек үткәрелә?
1 мартта Россиядә һәм дөньяның күп кенә илләрендә халыкның иммун системасы эшенең мөһимлеге һәм үзенчәлекләре турында хәбәрдарлыгын арттыруга юнәлдерелгән чаралар һәм агарту акцияләре үткәрелә. Анда иммунитетны ныгыту, кайбер факторларның һәм дару чараларының (шулай ук БАДларның) иммун системасы эшенә йогынтысы белән бәйле мәсьәләләр тикшерелә.
Иммунитет-иммун системасының организмны генетик яктан чит объектлардан арындыру сәләте. Иммунитетка кеше туганнан бирле салынган. Иммун системасының нәтиҗәлелеге мираска бәйле, әмма дөрес туклану һәм сәламәт яшәү рәвеше аның активлыгын шактый арттыра ала.
Иммун системасы-организмны авыру тудыра торган микроорганизмнардан (бактерия, вируслар, гөмбәләрдән, шулай ук билгеле бер агудан саклый торган махсус күзәнәкләр һәм аксым системасы. Иммун системасы рак күзәнәкләренең үсешен контрольдә тота, контрольсез үсүчеләрне үз вакытында ачыклый һәм юкка чыгара.
Иммун системасына керүче органнар: лимфатик төеннәр, миндалин, вилочная бизе (тимус) сөяк мие, селезенка. Галимнәр сакчы күзәнәкләрнең күп өлеше эчәклектә-80%, дип ачыклаган.
Врожденный иммунитет һәм сатып алынган (актив, пассив). Иммунитет кеше туганчы ук – ана карынында формалаша башлый. Пассив иммунитет вакцина керткәннән соң организмда формалаша.
Иммунитетның көче 50% - ка кеше алып барган яшәү рәвешенә бәйле.
Иммунитетка тискәре йогынты ясый торган факторлар:
· озак вакытлы стресс;
· зарарлы гадәтләр;
· рациональ булмаган туклану (ачлык, туклану);
* витаминнар һәм микроэлементлар кытлыгы;
· физик перегрузки;
· тән җәрәхәтләре, операцияләр;
· әйләнә-тирә мохитне пычрату;
даруларны контрольсез куллану.Еш кына салкын тию авырулары, иреннәрдә герпес, температураның озак күтәрелүе, озакка сузылучан арыганлык синдромы, йоклылык яки йокысызлык, буыннарда һәм мускулларда авырту тойгылары, йокыны бозу, еш баш авырту, тиредәге сипкеләр барлыкка килү – болар барысы да иммун активлыкны киметү билгеләре.
Кешегә иммунитетны саклау өчен нәрсә кирәк?
1. Тулы канлы сәламәт туклану.
2. Тәмәке тартудан һәм алкоголь кулланудан баш тарту.
3. Үз психикасына сакчыл караш.
4. Сәламәт йокы (тәүлегенә 8 сәгатьтән дә ким түгел, яхшы җилле бинада).
5. Чыныгу (обливания һәм контрастный душ, бару мунча һәм сауна). Югары һәм түбән температураларны чиратлаштыру тәкъдим ителде.
6. Даими рәвештә спорт белән шөгыльләнү, хәрәкәтчән яшәү рәвеше. Артык йөкләнешләрнең иммунитетка тискәре йогынты ясавы расланган.
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматларына караганда, кешеләрнең нибары 10% ы иммунитетка ия, ул аларны бөтен авырулардан диярлек саклый. Тагын 10% ия врожденный иммунодефицит: алар бик еш авырый. Калган 80% ы иммун системасының көче яшәү шартларына һәм рәвешенә бәйле.
Бөтендөнья иммунитет көне-сәламәт яшәү рәвешенең мөһимлеген һәм әһәмиятен ассызыклау өчен тагын бер мөмкинлек. Иммунитетны бозуга вакытында төзәтеп, күп кенә органнар һәм системаларның авырулары барлыкка килүне булдырмый калырга мөмкин. Эчке органнарның үз-үзләрен яхшы хис итү һәм дөрес эшләү өчен табигый иммунитетны ныгытырга һәм вакытында вакцинация үткәрергә кирәк.