Өлешле төзелештә катнашу
Төзүче өлешләп төзүдә катнашучыга килешүдә каралган сроктан да соңга калмыйча тапшырырга бурычлы (мондый срок төзүче КФЙ составына керүче объектларны тапшырырга тиешле барлык кулланучылар өчен бердәм булырга тиеш).
Төзүче тарафыннан объектны тапшыру һәм аны кулланучы тарафыннан кабул итү яклар кул куйган тапшыру акты (яки тапшыру турында башка документ) буенча килешүдә каралган сроктан да соңга калмыйча объектны файдалануга тапшыруга рөхсәт алынганнан соң гамәлгә ашырылырга тиеш. Шул ук вакытта килешүдә төзүче тарафыннан өлешләп төзү объектын тапшыру буенча йөкләмәләрне вакытыннан алда үтәү хокукы билгеләнергә мөмкин.
Тапшыру актында яки өлешләп төзү объектын тапшыру турында бүтән документта тапшыру датасы, торак бинаны яки торак булмаган бинаны өлешләп төзү объекты булып торган төп характеристикалары, шулай ук яклар теләгәнчә башка мәгълүмат күрсәтелә.
Торак урын һәм коммуналь хезмәтләр өчен түләү кертү бурычы – күпфатирлы йортны файдалануга тапшыруга рөхсәт биргәннән соң, аны тапшыру акты буенча бина тапшырганнан соң, ә төзүчедә-аңа КФЙ файдалануга тапшыруга рөхсәт биргән мизгелдән (РФ Торак кодексының 153 ст. 2 өлеше) торак бинаны төзүче алдында туа.
Өлешле төзелеш объектын тапшыру тәртибе
1. Кулланучыга объектны кабул итү турында хәбәрнамә.
Төзүче объектны тапшыру вакыты җиткәнчегә кадәр бер айдан да ким булмаган яки объектны тапшыру һәм кабул итү вакыты җиткәнчегә кадәр (әгәр ул шартнамә белән каралган булса) 14 эш көненнән дә соңга калмыйча, кулланучыга төзелешнең тәмамлану һәм объектның тапшыруга әзерлеге турында хәбәр җибәрергә, шулай ук объектны кабул итү зарурлыгы һәм мондый гамәл кылмау нәтиҗәләре турында кисәтергә бурычлы.
Хәбәр почта аша, кертемнәрне тасвирлап, заказлы хат һәм кулланучы күрсәткән почта адресы буенча почта адресы буенча тапшыру турында уведомление белән, яисә шәхсән үзе расписка астында тапшырылырга мөмкин. Шул ук вакытта объектны тапшыру һәм кабул итү вакыты килешү нигезендә билгеләнгән тапшыру вакытына кадәр 14 көннән дә соңга калмыйча билгеләнә алмый.
Хәбәр алган кулланучы объектны килешүдә күрсәтелгән срокта кабул итүгә керешергә тиеш, әгәр мондый срок документ алынган көннән 7 эш көне эчендә билгеләнмәгән булса.
Тапшыру актына (тапшыру турында башка документка) кул куйганчы кулланучы төзүчедән, объектның законда билгеләнгән таләпләргә яки шартнамә шартларына туры килмәвен күрсәтеп, Акт төзүне таләп итәргә һәм төзүче тарафыннан "күпфатирлы йортларны һәм башка күчемсез милек объектларын өлешле төзүдә катнашу һәм Россия Федерациясенең кайбер закон актларына үзгәрешләр кертү турында" 30.12.2004 ел, № 214-ФЗ (алга таба - № 214-ФЗ) Федераль законның 7 статьясындагы 2 өлешендә билгеләнгән бурычларны үтәүдән баш тартырга хокуклы.
2. Кулланучының объектны кабул итүдән читләшүе.
Әгәр кулланучы объектны кабул итүдән баш тартса яисә объектны кабул итүдән баш тартса (югарыда күрсәтелгән очраклардан тыш), ә төзүче кулланучыга тиешле хәбәр итү турында белешмәләргә ия (күрсәтелгән адрес буенча адресат алудан баш тарту турында заказлы хат кире кайтарылды яисә адресат булмау сәбәпле), ул объектны тапшыру турында берьяклы акт яки башка документ төзергә хокуклы(искәрмә-вакытыннан алда тапшыру).
Шул ук вакытта объектның очраклы үлем куркынычы берьяклы акт (яки объектны тапшыру турында башка документ) төзелгән көннән кулланучыга күчкән дип таныла.
3. Объектны килешүдә билгеләнгән тапшыру срокларын үзгәртү.
Әгәр объект төзелеше килешүдә каралган срокта тәмамланырга мөмкин булмаса, төзүче срогы чыкканчы 2 айдан да соңга калмыйча кулланучыга мондый мәгълүматны һәм килешүне үзгәртү турындагы тәкъдимне җибәрергә тиеш. Объектны тапшыру вакытын үзгәртү РФ Граждан кодексының 452 маддәсендә билгеләнгән тәртиптә гамәлгә ашырыла.
Төзүче тарафыннан өлешләп төзүдә катнашучыга төзелеш срокларын күчерү турында хәбәрнамә өлешләп төзүдә катнашу шартнамәсендә каралган срокларны үзгәртүгә китерми. Аларны үзгәртү өчен төзүче һәм өлешләп төзүдә катнашучы тарафыннан дәүләт теркәвенә алынырга тиешле килешү төзү зарур. Шул ук вакытта законда килешүне берьяклы үзгәртү мөмкинлеге каралмаган, төзүчегә үз-үзеннән-үзе төзү срогын үзгәртү турында хәбәрнамә йөкләмәне үтәү сроклары турындагы шартнамә шартларына үзгәрешләр кертми.
Димәк, әгәр кулланучы өлешләп төзү объектын аңа тапшыру срогын үзгәртү белән килешмәсә, төзүче шартнамә шартларын суд тәртибендә үзгәртүне таләп итәргә хокуклы (РФ Граждан кодексының 452 ст.). Шул ук вакытта өлешләп төзүдә катнашучыны өлешләп төзү объектын төзүче тарафыннан тапшыру срогын күчерү турында килешү төзүгә мәҗбүр итү бары тик законнарда каралган очракларда гына мөмкин.
4. Объектны эксплуатацияләү буенча Инструкция.
Өлешләп төзү объектын тапшырганда, төзүче өлешләп төзү катнашучысына өлешләп төзү объектын эксплуатацияләү буенча күрсәтмәне тапшырырга тиеш, ул өлешләп төзү объектын тапшыру актының яки башка документның аерылгысыз өлеше булып тора. Кулланучыга Документлар өлешләп төзүдә катнашу килешүендә каралырга мөмкин булган соңгы формада бирелергә тиеш.
Төзүче объектны тапшыру буенча йөкләмәләрнең тиешенчә үтәлмәве булып тора:
- төзүченең объектны тапшырудан баш тарту яки читләштерү;
- кулланучыга объектны файдалануга тапшыруга рөхсәт булмаса да, язма ризалыгы булганда да, файдалануга тапшыру);
- объектны өлешләп төзү объектын эксплуатацияләү буенча инструкциясез тапшыру.
Объектны килешүдә каралган срокта тапшыруны бозган өчен төзүче кулланучыга РФ ҮБ рефинанслау ставкасының 1/300 күләмендә неустойка (пеня) түли. Неустойканың күләме яклар килешүе белән киметелә алмый.
Моннан тыш, килешү буенча төзүче тарафыннан йөкләмәләрне үтәмәгән яки тиешенчә үтәмәгән өчен кулланучы үзенә китерелгән зыянны тулы күләмдә каплауны (мәсәлән, бурычны үтәү срогы чыккан чорда торакны арендага алу чыгымнарына бәйле чыгымнарны һ.б.) таләп итәргә хокуклы.