Роспотребнадзор: Ит ярымфабрикатларын ничек сайларга дигән тәкъдимнәр турында

Роспотребнадзор ит продуктларының аксымның һәм тимернең мөһим чыганагы булуын искә төшерә. Шул ук вакытта аларның шактый күп микъдарда майлары бар, һәм бу, нигездә, май кислоталарына бай, алар йөрәк-кан тамырлары системасы авыруларын һәм холестерынны үстерү куркынычын арттыралар.  Сәламәт туклану принципларының берсенә ит продуктларын рациональ куллануга кертү тора, ул вакытта мөмкин булганча ит һәм майны кузаклыларга, балыкка, кош итенә, йомыркага яисә итнең майсыз сортларына югары булган ит продуктларын алыштырырга кирәк. Шул ук вакытта ит, балык яки кош-корт порцияләре зур булмаска тиеш. 

Статистика буенча, Россиядә яшәүче һәр кеше бер ел эчендә 40 кг чамасы ит продуктлары куллана, һәрхәлдә, аларны җитештерүчеләр шулай атый. Шул ук вакытта сосискалар кебек итле ярымфабрикатлар составына күп санлы нитратлар, нитритлар, фосфатлар, кошениль, каррагинан азык өстәмәләре керә - болар барысы да сосискаларны шундый тәмле  итә. Мондый өстәмәләрдән азык бәйлелеге бик тиз үсә ала, бигрәк тә балаларда. Диетологлар әзер казылык эшләнмәләрен атнасына 1-2 тапкырдан да артыграк кулланырга киңәш итми.

Гамәлдәге 33673-2015 ГОСТ "Пешерелгән колбаса эшләнмәләре. Гомуми техник шартлар (Төзәтмә белән) сосискаларны төркемнәргә бүлә:

 - итлеләр - ит ингредиентларының массалы өлеше 60,0%тан артык
;  5,0%тан 60,0%ка кадәр итлеләр һәм категорияләргә
 - ит казылык эшләнмәләре: А, Б, В, Г;
- итле казылык эшләнмәләре: В, Г.

А категорияле ит эшләнмәләрендә аксымның күләме 10% тан да ким түгел, Б категориясендә - 8%, ә менә аларда майлар бик күп. А категориясе эшләнмәләрендә - 36% ка кадәр, Б категориясендә - 45% ка кадәр. Тоз күләме 1,5 дән 2,8 граммга кадәр тирбәлә. Тәүлеклек рационның барлык башка продуктларына да керә торган тозларны исәпкә алып, бу тәүлеклек тоз нормасы  - 5 граммнан да артык түгел,  Хәтта балалар туклануы сосискаларында да тоз күп - 100 г продуктка 1г кадәр.

Кибеттә сосискаларны яисә сарделькаларны сайлап, маркировканы игътибар белән өйрәнегез. А яки Б категориясе эшләнмәләренә өстенлек бирегез - бу мәгълүмат этикеткада булырга тиеш.

Моннан тыш, яраклылык срокларын һәм саклау шартларын тикшерегез. казылык эшләнмәләре суыткычта, температура + 6 С тан югары булмаска тиеш.

Сатуга колбаса эшләнмәләре рөхсәт ителмәвенә игътибар итегез:

 тышчада пычрану;-
 көпшәк фарш;
 соры төс белән;
 - бульон-майлы сүлләр булу белән;
 -   киселешендә 5 мм зурлыгындагы эре бушлык булу;
 батоннар киселгән яки сынган батоннар белән;
 - батоннар тышчасының  бөтенлеген бозып һәм / төрбәләр (вакуум яки модификацияләнгән атмосферада төрелгән продукция өчен).

Диетологлар әзер казылык эшләнмәләрен атнага 1-2 тапкырдан да ешрак кулланырга киңәш итми.

Мөһим!

Очраклы сатучылардан азык-төлекне сатып алмагыз

Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2020 елның 31 декабрендәге 2463 номерлы карары (алга таба сату кагыйдәләре) белән расланган аерым төр товарларны сату кагыйдәләре нигезендә сатучы сатып алучыга үз оешмасының фирма исемен (исемен), аның урнашкан урынын (юридик адресын) һәм оешманың язуын күрсәтелгән мәгълүматны урнаштырган эш режимын җиткерергә тиеш. Сатучы - шәхси эшмәкәр сатып алучыга дәүләт теркәве һәм аны теркәгән органның исеме турында мәгълүмат бирергә тиеш. Күрсәтелгән мәгълүмат танышу өчен уңайлы урыннарда урнаштырыла.

Шулай ук вакытлы биналарда, ярминкәләрдә, лотокларда сәүдә алып барганда сатып алучыларга да шундый ук мәгълүмат җиткерелергә тиеш.

Төрле сәүдәне гамәлгә ашырганда сатучы вәкиле аны рәсмиләштерү өчен җаваплы затның имзасы һәм сатучының мөһере, фотографиясе, фамилиясе, исеме, атасының исеме, шулай ук сатучы турында белешмәләре булган шәхси карточкасы булырга тиеш.

Әгәр дә бу мәгълүмат юк икән, мондый сатучыдан продукцияне сатып алмасаң яхшырак.

Ит ярымфабрикатлары махсус саклау шартларын таләп итә, шуңа күрә аларны суыткыч җиһазлар белән җиһазландырылган кибетләрдә генә сатып алырга кирәк, шул исәптән түбән температуралы.

Ит ярымфабрикатларын саклау шартлары

Ит ярымфабрикатларын саклаганда һәм сатканда җитештерүче билгеләгән саклау шартлары һәм яраклылык срогы үтәлергә тиеш. Продукция сатып алганда, җитештерүче тарафыннан этикеткада күрсәтелгән саклау шартларының чынбарлыктагы шартларга туры килүенә игътибар итәргә кирәк.

Сатып алганда нәрсәгә игътибар итәргә кирәк

Продуктның тышкы күренеше:

- төргәкнең бөтенлеге (төргәкләү тышкы дефектларсыз, герметик булырга тиеш;

- продукт формасының сакланышы (продукт формасы продуктның традицион төренә туры килергә тиеш, кабат катыру, җилләгән, деформациясез, туңдырылган ярымфабрикатларда "кар туны" булмау);

Этикетка:

Маркировка рус телендә, шулай ук аңлаешлы, җиңел укыла торган телдә булырга тиеш. Маркировка түбәндәге мәгълүматны үз эченә алырга тиеш:

- продукция исеме;

- азык продукциясенең составы;

- азык-төлек продукциясенең күләме 

- азык-төлек продукциясен әзерләү датасын;

- азык продукциясенең яраклылык срогы;

- азык-төлек продукциясен саклау шартлары;

- җитештерүченең исеме һәм урнашу урыны;

- куллану, шул исәптән азык-төлек продукциясен әзерләү буенча тәкъдимнәр һәм (яисә) чикләүләр;

- азык кыйммәте күрсәткечләре;

- ген-модификацияләнгән организмнарны (ГМО) кулланып алынган компонентларның азык продукциясендә булуы турындагы белешмәләр.

- дәүләт базарында продукциянең бердәм мөрәҗәгате билгесе - Таможня берлеге әгъзалары (ЕАС).

Ит ярымфабрикатлары сыйфатында шикләр барлыкка килгән очракта, аларның килеп чыгышы һәм сыйфаты турында документлар (ярашлы декларация турындагы белешмәләр белән товар үткәрү документлары яки ярашлы декларация күчермәсе) таләп итегез.

Әгәр дә сез сыйфатсыз ит ярымфабрикатлары сатып алган булсагыз, нишләргә?

Сатучыга тиешле сыйфаттагы товар өчен акчаны кире кайтаруны сорап мөрәҗәгать итәргә кирәк. Әгәр дә сез кибет хезмәткәрләре белән турыдан-туры аралашканда, акчаны кире кайтаруга яки продуктны алмаштыруга ирешә алмасагыз, товар сатучысына ике нөсхәдә төзелгән язма дәгъва белән мөрәҗәгать итәргә кирәк, анда товарның кимчелекләренә карата таләпләр төгәл формалаштырылырга тиеш. Бер нөсхә дәгъваны сатучыга тапшырырга, я хат җибәрергә кирәк (хәбәрнамә белән бергә). Дәгъваларны шәхси тапшырган очракта, икенче нөсхәдә сатучы дәгъваны кабул иткән затның датасын, вазифасын, Ф.И.А күрсәтергә тиеш.

Сатып алучының касса яки товар чегы йә товарны сатып алу фактын һәм шартларын раслаучы башка документы булмавы аның таләпләрен канәгатьләндерүдән баш тарту өчен нигез булып тормый һәм килешү төзүне һәм аның шартларын раслауга аның шаһит күрсәтмәләренә сылтау булу мөмкинлегеннән мәхрүм итми.

Әгәр сәламәтлеккә зыян китерсә яки тиешенчә сыйфатсыз продукция сатып алганда шундый куркыныч туса, сатучы булган урында Роспотребнадзорның сезнең субъекттагы тиешле идарәсенә язма рәвештә мөрәҗәгать итәргә кирәк.