Аналарга вакытыннан алда пенсия билгеләү үзенчәлекләре
Иминият стажына Россия Федерациясе территориясендә һәм (яки) аннан читтә Россия Федерациясе законнарында яки халыкара килешүләрендә каралган очракларда, яки Россия Федерациясе Пенсия һәм социаль иминият фондына иминият взнослары түләнгән очракта башкарылган эш һәм (яки) башка эшчәнлек чоры кертелә.
Эш һәм (яки) башка эшчәнлек чоры белән беррәттән, иминият стажына ата-ананың һәр балага ел ярымга кадәр, әмма алты елдан артык булмаган, әгәр аларга кадәр һәм (яки) алардан соң башка эшчәнлек чоры (аларның дәвамлылыгына карамастан) исәпкә алына.
Әлеге чорны Россия Федерациясе территориясендәге стажга кертү мәсьәләсе баланы карау урынына карап хәл ителә. Шул ук вакытта, әгәр башкасы исбатланмаса, аның туган урыны кайгырту урыны дип саналырга мөмкин.
Шулай итеп, иминиятләштерелмәгән чорлар, шул исәптән балаларны карау буенча да, Россия Федерациясе территориясендә булган һәм халыкара килешүләрдә башкасы каралмаган очракта, иминият стажына кертелә.
Шундый ук алым шулай ук картлык буенча вакытыннан алда иминият пенсиясенә хокукны билгеләгәндә балаларны тудыру һәм тәрбияләүгә карата кулланыла.
Каралган нигезләр буенча иминият пенсиясен вакытыннан алда билгеләү өчен мәҗбүри шартларның берсе-баланы сигез яшькә кадәр тәрбияләү факты.
Шуны да билгеләп үтәргә кирәк, күп балалы аналарга һәм инвалидның балачактан ук ата-аналарына картлык буенча иминият пенсиясен вакытыннан алда билгеләү максатыннан, баланың сигез яшькә кадәр тәрбияләү чоры дәвамлылыгы мөһим түгел, иң мөһиме, тәрбияләү факты Россия Федерациясе территориясендә сигез яшькә кадәр булган.
Шул ук вакытта, бала Россия Федерациясендә тумаган, әмма чынлыкта ул 8 яшькә кадәр Россия Федерациясе территориясендә тәрбияләнгән, бу документлар белән расланган, башка шартлар расланганда, пенсиягә хокук бу баланы исәпкә алып билгеләнә ала.
Шундый ук алым бала карау буенча иминиятләштерелмәгән чорларны исәпкә алганда да кулланыла.
Балачактан инвалидлар опекуннарына яки балачактан инвалидлар опекуннары булган, аларны 8 яшькә кадәр тәрбияләгән затларга картлык буенча вакытыннан алда иминият пенсиясе билгеләгәндә, баланы Россия Федерациясе территориясендә 8 яшькә кадәр тәрбияләү фактыннан тыш, баланы карау чоры да Россия Федерациясе территориясендә булырга тиеш.
Хәзерге вакытта халыкара килешүләре булмаган дәүләтләрдә туган балаларга карата ата-ана хокукларыннан мәхрүм итү фактына килгәндә, гариза бирүчедән кирәкле мәгълүматлар әлеге хатта язылган тәртипне исәпкә алып, вакытыннан алда иминият пенсиясенә хокукны билгеләү мөмкин булган балаларга карата гына таләп ителергә тиеш.
Исегезгә төшерәбез, 2023 елның 1 гыйнварына кадәр Төркмәнстан, Үзбәкстан, Украинадан килгән гражданнарны пенсия белән тәэмин итү мәсьәләләре Бәйсез Дәүләтләр Берләшмәсендә катнашучы дәүләтләр гражданнарының 1992 елның 13 мартындагы пенсия белән тәэмин итү өлкәсендәге хокукларын гарантияләү турында килешү белән көйләнде.
Россия Федерациясе БДБ килешүенә бәйле рәвештә, гражданнарны Төркмәнстаннан, Үзбәкстаннан, Украинадан даими яшәү урынына Россия Федерациясенә күчергәндә, аларны кирәкле шартларны үтәгәндә (яшәүгә рөхсәт алу, Россия Федерациясе гражданлыгы алу) пенсия белән тәэмин итү Россия Федерациясе законнары нигезендә гамәлгә ашырыла – пенсиягә, шул исәптән вакытыннан алда пенсиягә хокукны билгеләү һәм аның күләмен исәпләү өчен, элеккеге СССР территориясендә эшләү чоры буларак, 1991 елның 1 гыйнварына кадәрге чорда бу дәүләтләр (элекке Союз республикалары) территориясендә алынган иминият стажы исәпкә алына.
Күрсәтелгән көннән соң эшләү чоры Россия Федерациясе Социаль фондына иминият взнослары түләү шарты белән иминият (гомуми хезмәт) стажына кертелергә мөмкин.
Әзербайҗан Республикасы гражданнары даими яшәү урынына Россия Федерациясенә күченгәндә дә шундый ук тәртип кулланыла.
Шулай итеп, картлык буенча вакытыннан алда пенсиягә хокукны билгеләгәндә балалар исәпкә алына:
1991 елның 1 гыйнварына кадәр Россия Федерациясе (элекке СССР) территориясендә туганнар, 8 яшькә кадәр алар да күрсәтелгән көнгә кадәр җиткән;
1991 елның 1 гыйнварына кадәр Россия Федерациясе (элекке СССР) территориясендә туганнар һәм күрсәтелгән датадан соң 8 яшькә җиткәннәр, Россия Федерациясе территориясендә 8 яшькә җиткән датага тәрбия факты документлар белән расланган очракта;
1991 елның 1 гыйнварыннан соң Россия Федерациясе территориясендә туганнар, аларны 8 яшькә җиткәндә тәрбияләү шарты белән шулай ук Россия Федерациясе территориясендә туганнар.